Aile hekimlerinin ve aile sağlığı merkezi çalışanlarının sorunlarının tüm yönleriyle incelenmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Aile hekimlikleri, sağlık sisteminin temel taşını oluşturmasına rağmen ciddi zorluklarla karşı karşıyadır. Finansal sorunlardan altyapı yetersizliklerine, iş yükünden mevzuat kaynaklı problemlere kadar pek çok mesele, sistemin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. ..

Sağlık Bakanlığı'nın yeni Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği düzenlemesi sorunların çözümünden çok daha da büyümesine sebep olmuştur. Aile hekimliği sistemindeki sağlık emekçileri bu yönetmeliği; birinci basamak sağlık hizmetlerini ve koruyucu hekimliği ötelediği, hekim bağımsızlığını yok saydığı, aile sağlığı merkezi (ASM) çalışanlarının iş güvencesini ortadan kaldırdığı, ASM"lerde verilen hizmetleri ücretli hale getireceği, sağlıkta şiddeti arttıracağı ve özlük haklarında kayıplara yol açtığı vb sebeplerden "eziyet yönetmeliği" olarak adlandırmıştır. Bu sebeple 5,6 ve 7 Kasım tarihlerinde iş bırakan Aile Hekimliği çalışanları yine 2-6 Aralık tarihleri arasında 5 gün iş bırakma kararı almıştır. Sağlık emekçilerinin çözüm önerileri dikkate alınmadığı takdirde, Türkiye'nin birinci basamak sağlık hizmetlerinde önemli aksaklıklar ve hatta tıkanmalar yaşanması kaçınılmazdır.

Yeni'düzenleme ile aile hekimlerinin maaşlarının hasta memnuniyeti gibi subjektif kriterlere dayalı olarak belirlenmesi, mesleki motivasyonu ve iş güvencesini olumsuz etkilemektedir. Aile sağlığı merkezlerinin (ASM) işletme maliyetleri, kira ve altyapı harcamaları bütçeleri zorlamaktadır. Yönetmelik, ASM'lerin maliyetlerini çözmekten tamamen uzak kalmaktadır. Özellikle İstanbul'da ASM"lerin "%10'u hekimsiz durumdadır, bu da sistemin çökmesine yol açmaktadır.

Aile hekimlerinin günlük hasta sayısı genellikle 60-100 arasında değişmektedir. Bu yoğunluk, Kâlfitelisâğlik hizmeti sunumunu engellerken, tükenmişlik sendromuna neden olmaktadır. ASM çalışanları, sağlık personeli eksikliği nedeniyle fazla mesai yapmak zorunda kalmakta, bu da iş bırakma ve istifa kararlarını artırmaktadır.Yönetmelik ile hekimlerin, kendilerine kayıtlı hastaların belirli sürelerle sağlık kontrollerine gitmelerini sağlama yükümlülüğü getirilmiştir. Hastaların düzenli sağlık kontrollerine yönlendirilmesi, toplum sağlığını desteklemek adına faydalı görünse de, bu görevlerin hekimler üzerindeki yükü artırmaktadır. Hekimlerin bu yükümlülükleri yerine getirememesi durumunda cezai yaptırımlara maruz kalma riski bulunmaktadır. Bu da kabul edilemez bir uygulama olarak emekçilere dayatılmaktadır.

Bazı ASM"ler, yetersiz fiziki koşullarda hizmet vermektedir. Bir ASM'nin bodrum katında veya yüksek katlarda olması, hasarlı binalarda hizmet verilmesi, teknolojik cihazlardan mahrum olması hem sağlık çalışanlarının hem de hastaların güvenliğini ve sağlığını tehdit etmektedir.

Aile hekimliği uygulamasında yeni yönetmelikler, sahadan uzak hesaplamalarla hazırlanmakta ve çalışanların haklarını göz ardı etmektedir. Yönetmelikler hukuki açıdan tartışmalı olduğunda da Bayii" için. mahkemelere başvurulmaktadır. İptal kararları sonrası Bakanlık iptal edilen düzenlemeyi benzer şekilde yeniden sağlık emekçilerinin önüne getirmektedir. Bu kısır döngü ve enerji kaybı sürekli hale gelmiştir.

Sevk zincirinin uygulanmaması ve sağlık hizmetlerinin düzensiz bir şekilde kullanılması, aile hekimlerinin yükünü artırmaktadır. Öte yandan, Türkiye'de sağlık sisteminin geneli ASM/'lerin önemini yeterince desteklememekte, hekimlerin sağlık yerine işletmecilik yapmasına neden olmaktadır. NAZ BL Asi beli Ten Villa KEL TELE

Bu sorunların çözümü için öncelikle aile hekimliği sisteminin mevcut yapısal ve finansal sorunlarına odaklanarak bu alanda adil, katılımcı ve kamu yararını önceleyen politikalar geliştirilmesi gerekmektedir. ASM'lerin kira ve altyapı masrafları ile tıbbi ve fiziki donanımı devlet tarafından karşılanmalıdır. Aile hekimleri ve diğer ASM emekçilerine ayrılan ödeneklerin" Artırılması, ücretlerinde ve özlük haklarında iyileştirme yapılması ve ek ödemelerde adalet sağlanması, sistemin sürdürülebilirliği için elzemdir. Aile hekimlerinin günlük hasta sayısını azaltacak politikalar geliştirilmeli, personel açığını kapatmak için kadrolu ve güvenceli yeterli hemşire, ebe, teknisyen istihdam edilmelidir. Ayrıca, çalışma saatleri ve fazla mesai düzenlemeleri gözden geçirilmelidir. ASM"lerin fiziksel koşulları iyileştirilmeli, standartlar belirlenmelidir. Deprem riski taşıyan veya yetersiz koşullarda hizmet veren ASM"ler, kamu eliyle modernize edilmelidir. Etkin bir sevk zinciri sistemi oluşturularak aile hekimlerinin, iş yükü azaltılmalıdır. Böylece, hastaların uzman hekimlere yönlendirilmesi düzksii i bir şekilde yapılabilecektir. Hekimlerin haklarını koruyan, sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmayı amaçlayan yönetmelikler hazırlanmalıdır. Yeni yönetmeliklerin aile hekimliği sistemine uygun olup olmadığını belirlemek için meslek örgütleri, aile hekimleri ve birinci basamak sağlık hizmetleri temsilcileri sürece doğrudan dahil edilmelidir.

Bu bağlamda aile hekimleri ve ASM emekçilerinin kronikleşmiş sorunlarını değerlendirmek ve çözüm yollarını tespit etmek için parlamentoda bir komisyon kurulması sağlık emekçilerinin haklarının korunması kadar halk sağlığının da korunmasının sağlanması açısından oldukça elzemdir... - — vlzli MT Yeğen kif lal; pm Ener