6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında afet bölgelerinde ortaya çıkan barınma sorunları ile depremzedelere yönelik kalıcı konutların maliyetlerinin araştırılarak alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

6 Şubat 2023 tarihinde başlayan Kahramanmaraş merkezli depremler, yalnızca Kahramanmaraş'ı değil, en ağır yıkımın hissedildiği Hatay başta olmak üzere 11 ilimizi etkileyerek büyük bir yıkıma yol açmıştır.

Deprem sonrası yıkılan binalar, altyapı sorunları ve sosyal hizmet eksiklikleri, halkın günlük yaşamını büyük ölçüde olumsuz etkilemiş, en büyük sorun ise barınma ihtiyacı konusunda yaşanmıştır. Uzun bir süre çadır ve konteyner kentlerde barınmak zorunda kalan vatandaşlarımız, depremin üzerinden 2 yıl geçmesine, kalıcı konutların yapımına başlanmasına ve bir kısmının da teslim edilmesine rağmen konteynerlerde yaşamdan kurtulamamıştır.

Geçici barınma çözümleri olarak kurulan konteyner kentlerde yaşayan vatandaşlarımız, zorlu yaşam koşulları altında hayatta kalmaya çalışmaktadır. Konteynerler, özellikle soğuk kış koşullarında ısınma, su ve elektrik gibi temel ihtiyaçların karşılanması açısından büyük sıkıntılar yaratmakta, depremzedelerin yaşam kalitesini düşürmektedir.

Kalıcı konut inşa çalışmaları başlamış olsa da, henüz büyük çoğunluğu için güvenli, sağlam ve yeterli sayıda konut sağlanamamıştır. Bu durum, depremin ardından geçen uzun süreye rağmen, barınma sorunlarının çözüme kavuşturulamadığını ve bölgedeki yaşamın normale dönmesinin zaman alacağını göstermektedir.

İktidar, deprem sonrası defalarca yaptığı açıklamalarda depremzedelerin kalıcı konutlarına yerleşebilmeleri için süre verse de bu süreler her defasında uzamakta, yapımına başlanan, teslim edilen konutlarla ilgili ise vatandaşın muhatabını bulup cevap alamadığı birçok belirsizlik bulunmaktadır.

Öncelikle, TOKİ tarafından inşa edilen kalıcı konutların maliyeti ve ödeme koşullarına dair net bir açıklamanın yapılmaması, depremzedelerimizin hakları ve yükümlülükleri konusunda kafa karışıklığına neden olmaktadır. Depremzedelerin, evleri tamamen yıkılan ve ağır hasar alan hak sahiplerinin konutları için borçlanacakları miktarı bilmemeleri, onlara büyük bir belirsizlik yaşatmaktadır. TOKİ'nin inşa edeceği konutların ödeme koşulları, 2 yıl ödemesiz, toplam 20 yıl faizsiz vade ile eşit taksitlerle yapılacağı belirtilmiş olsa da, bu ödeme koşullarının nasıl işleyeceği ve ne kadar ödeme yapılacağına dair bilinmezlikler bulunmaktadır.

Buna ek olarak, inşaat maliyetlerinde yaşanan artışlar, özellikle çimentoya yapılan zamlar ve mimarlık ile mühendislik hizmet bedellerindeki değişiklikler, depremzedelerin borçlanacağı tutarı doğrudan etkileyecektir. Maliyet artışlarının, borçlanma tutarlarına yansıyıp yansımayacağı konusunda bir açıklık bulunmamaktadır. Deprem konutlarının yapımı yıllara yayılacaksa, depremzedelerin bu artışlardan nasıl etkilenmeyeceği ile ilgili alınacak tedbirler de belirsizdir.

Özellikle Hatay gibi illerde yapılan konutlar için ödeme miktarının ne olacağı, depremzedelerin kafasında önemli bir soru işareti bırakmaktadır. Ayrıca, depremden zarar gören illerde yapılan konutlar arasında fiyat farklılıkları olup olmadığı, inşaat maliyetlerinin nasıl belirlendiği ve hak sahiplerinin borçlanacağı tutarın ne kadar olduğu konusunda da net bir bilgi bulunmamaktadır. n.

Bir diğer önemli konu ise, Hatay'da yapılan anahtar teslimi sözleşmelerinde borçlanma tutarına neden yer verilmediği ve borçlanma tutarı belli olmayan sözleşmeye imza atan vatandaşların, ne kadar ödeme yapacaklarını ne zaman öğrenebilecekleridir. Bu konuda da önemli bir belirsizlik söz konusudur. i

Tüm bu belirsizlikler, depremzedelerimizin bu süreçte daha fazla kaygı duymalarına ve güven kaybı yaşamalarına neden olmaktadır. Bu nedenle, deprem konutlarının maliyetleri, ödeme koşulları, inşaat süreci ve diğer ilgili hususlar hakkında detaylı bir araştırma yapılması, halkımızın bilgilendirilmesi ve şeffaf bir süreç izlenmesi adına büyük bir önem taşımaktadır.