Adıyaman ili başta olmak üzere 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerin barınma, ulaşım, altyapı ve imar alanlarındaki yaşadıkları sorunların tespit edilerek bu sorunların giderilmesine yönelik alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler Adıyaman ilinde yaşam koşullarını birçok alanda olumsuz şekilde etkilemiş, kentin altyapısından sosyal yapısına kadar derin izler bırakmış ve toplumsal dinamikleri yeniden şekillendirmiştir.

Depremin ardından Adıyaman'ın mevcut imar planı, kentsel yaşamı kolaylaştırma ve afetlere dayanıklılık sağlama konusundaki yetersizliklerini net bir şekilde ortaya koymuştur. Deprem sonrası yolların darlığı, tahliye ve kurtarma operasyonlarını büyük ölçüde zorlaştırmış, özellikle acil müdahale ekipleri ve lojistik destek araçları bu yetersizlikten olumsuz etkilenmiştir. Konteyner kentlerde yaşayan nüfus yoğunluğu, inşaat malzemeleri taşıyan kamyonlar ve iş makineleri ile birlikte şehir içindeki trafik akışını olumsuz etkilenmiş kentteki mevcut yollar bu yükü taşımakta yetersiz kalmıştır. Kentte transit geçişleri kolaylaştıracak çevre yollarının bulunmaması, şehir içi trafiği daha da yoğun hale getirmiş, ağır vasıtalar şehir merkezinden geçmek zorunda kalmış ve bu da şehirdeki trafik sıkışıklığını artırmıştır.

Deprem sonrası inşa edilen kalıcı konutlar ve konteyner kentler, mevcut imar planına dahil edilmeden yerleştirilmiş, bu da kentsel doku açısından bazı sorunları beraberinde getirmiştir. Yeni yapıların plansız bir şekilde yerleştirilmesi, şehrin mevcut altyapısı üzerinde ekstra yük oluşturmuş ve entegrasyonu zorlaştırmıştır. Yeni konut alanlarına bağlanan yolların eksikliği, bu bölgelerde yaşayan insanların ulaşımda ciddi sorunlar yaşamasına neden olmuştur. Özellikle toplu konut projelerine bağlanacak yolların henüz tamamlanmamış olması, ulaşımı daha da karmaşık hale getirmiştir.

Adıyaman'da Çevre Şehircilik Bakanlığı (TOKİ, EMLAK KONUT ve YAPI İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI) tarafından yapımı devam eden 43.573 bağımsız bölüm bulunmaktadır. 30.835 Toplu Konut, 2.580 İşyeri, 10.158 Köy Evi ve Yerinde Dönüşüm bünyesinde 11.119 konutun yapımı devam ederken AFAD resmi verilerine göre hala 115.000 kişi Konteyner Kentlerde yaşamaktadır. Adıyaman Belediyesi'nden alınan bilgilere göre yerinde dönüşüm kapsamında 1200 adet inşaat ruhsatı, 177 adet güçlendirme ruhsatı verilirken 13500 bağımsız bölümü karşılayacak bir dönüşüm başlamıştır.2025 yılı içerisinde 13000 konutta yaşam alanının teslim edilmesi hedeflenmektedir.

Yerinde dönüşüm kapsamında vatandaşlara sunulan destekler, güncel inşaat maliyetlerini karşılamaktan uzak kalmıştır. Bu durum, kentsel dönüşüm süreçlerini yavaşlatmış ve halk arasında mağduriyetlere neden olmuştur. İmar planındaki eksiklikler nedeniyle riskli yapıların yeniden inşası sırasında gelecekteki afetlere dayanıklılığı sağlayacak önlemler yeterince dikkate alınmamış ve bu da uzun vadede güvenlik sorunları yaratma riski doğurmuştur.

Depremde Adıyaman Kent genelindeki yaşam alanlarının büyük çoğunluğu etkilendiği gibi altyapı sistemleri de ciddi hasar görmüştür. Mevcut imar planı, altyapı kapasitesini yeterince genişletecek şekilde güncellenmemiştir. İçme suyu hatlarının %45'i yenilenmiş, ancak atık su ve yağmur suyu hatları gibi sistemlerde çalışmalar henüz tamamlanmamış, yeni imar planında bu alanlara yönelik köklü bir çözüm geliştirilmemiştir.

Adıyaman ilinde deprem sonrası devam eden sorunların tespit edilmesi fiziksel, sosyal, toplumsal ve psikolojik ihtiyaçların dengeli bir şekilde ele alınması ve deprem kentlerinin iyileşme sürecini hızlandıracak adımların acilen hayata geçirilmesine yönelik gerekli önlemlerin alınması için bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. Ayşen