Sahte içki üretimi ve tüketiminin nedenlerinin tüm yönleriyle araştırılması ve halkın bilinçlendirilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemizde sahte içki tüketimi nedeniyle yaşanan zehirlenme ve ölüm vakalarında son dönemde ciddi bir artış gözlemlenmektedir. Özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde, sahte içki kaynaklı ölümler endişe verici boyutlara ulaşmıştır. İstanbul'da Şubat 2025 itibarıyla 70 kişiden fazla vatandaşımız hayatını kaybederken, Ankara'da bu sayı 50'den fazlaya ulaşmıştır. Ayrıca, sahte içki tüketimi nedeniyle 230 kişi hastaneye kaldırılmış ve bunlardan
40'ının durumu ciddiyetini korumaktadır.
Sahte içki üretimi ve tüketiminin artışında, yasal içki fiyatlarındaki yüksek vergiler ve ekonomik koşulların etkili olduğu düşünülmektedir. Yüksek fiyatlar, vatandaşları daha ucuz ve denetimsiz olan sahte içkiye yönlendirmekte, bu da halk sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Daha da vahimi ise bu konudaki denetim eksikliği sahte içkiden ölümleri kronik bir hale getirmiştir. Ayrıca, sahte içki üretimi ve dağıtımının organize suç örgütleri tarafından gerçekleştirildiği ve bu durumun kamu güvenliğini de olumsuz etkilediği bilinmektedir.
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
Bu bağlamda, sahte içki üretimi ve tüketiminin nedenlerinin kapsamlı bir şekilde araştırılması, mevcut yasal düzenlemelerin ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi, halkın bilinçlendirilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca
Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.
GEREKÇE
Türkiye'de sahte içki tüketimi nedeniyle yaşanan zehirlenme ve ölüm vakaları, son dönemde ciddi bir artış göstermiştir. Özellikle metil alkol içeren sahte içkilerin piyasaya sürülmesi, vatandaşların sağlığını büyük bir tehlikeye sokmaktadır. Resmi raporlara göre, sahte içki tüketimi nedeniyle hastaneye kaldırılanların büyük bir kısmı görme kaybı, böbrek yetmezliği ve kalıcı sinir hasarı gibi ağır sağlık problemleri yaşamaktadır. Bu durum, sahte içki üretiminin ve satışının yalnızca bir ekonomik sorun olmadığını, aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı krizi yarattığını göstermektedir.
" Ekonomik kriz ve artan enflasyon, sahte içkiye olan yönelimi artırmaktadır. Özellikle alım gücünün düştüğü bölgelerde, vatandaşlar yasal içkilerin yüksek fiyatları nedeniyle kaçak veya merdiven altı üretimlere yönelmektedir. Vergi oranlarının yüksek olması ve ithal içkilerdeki kur farkının da etkisiyle, sahte içki piyasası genişlemekte, halk sağlığı daha büyük risk altına girmektedir. Yapılan denetimlerin yetersiz kalması ve sahte içkinin kara borsa üzerinden kolayca ulaşılabilir olması, tehlikenin boyutunu daha da artırmaktadır.
Sahte içki üretiminde kullanılan metil alkol, insan sağlığına ciddi zararlar veren bir kimyasaldır. Ancak bu madde, sanayi sektöründe yaygın olarak kullanıldığı için kolaylıkla temin edilebilmektedir. Sahte içki üreticileri, etil alkol yerine metil alkol kullanarak maliyetleri düşürmekte ve ölümcül sonuçlar doğuran içecekler piyasaya sürmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde sahte içkiyle mücadele kapsamında metil alkol satışları sıkı denetim altında tutulmakta ve kayıt dışı satışlar ciddi yaptırımlarla cezalandırılmaktadır. Türkiye'de de benzer uygulamaların hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Sahte içki ticaretinin organize suç örgütleri tarafından kontrol edilmesi, konunun yalnızca halk sağlığı açısından değil, kamu güvenliği açısından da değerlendirilmesini gerektirmektedir. Sahte içki üretimi ve satışı, kaçakçılık, kara para aklama ve yasa dışı ticaret faaliyetleriyle doğrudan bağlantılıdır. Güvenlik güçlerinin yaptığı operasyonlarda, sahte içki üretiminde kullanılan malzemelerin büyük ölçekte organize suç grupları tarafından dağıtıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, sahte içki ile mücadelede yalnızca sağlık alanında değil, güvenlik politikaları kapsamında da geniş çaplı önlemler alınmalıdır.
Son olarak, halkın bilinçlendirilmesi sahte içkiyle mücadelede en etkili yöntemlerden biridir. Kamu spotları, sosyal medya kampanyaları ve eğitim programlarıyla sahte içkinin zararları konusunda toplum bilgilendirilmelidir. Ayrıca, restoran ve eğlence mekânlarında kullanılan içkilerin denetlenmesi sıklaştırılmalı, özellikle turistik bölgelerde denetimler artırılmalıdır. Mevcut yasal düzenlemelerin gözden geçirilerek, sahte içki üretimine karşı cezaların daha caydırıcı hâle getirilmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, bir Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.