Kadın yoksulluğunun sebeplerinin tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bölgelere göre kadınların eğitim hakkından yeterince yararlanamamaları, cinsiyete dayalı ayrımcılıkla mücadele eden yasaların eksikliği veya uygulanmaması kadın yoksulluğunu derinleştirmektedir. Kadın yoksulluğunda bölgesel eşitsizliklere dikkat çeken Yoksulluğun kadın hali: Diyarbakır'da eşitsizliğin haritası" başlıklı rapor, istihdam ve gelir, gelir dağılımı ve ekonomik bağımsızlık, çocuk bakımı ve istihdam, mülkiyet hakları ve finansal erişim, borçlanma, temel ihtiyaçların karşılanamaması, mesleki eğitim ve istihdam talebi başlıklarında eşitsizlikleri gözler önüne sermektedir.

Aile içi şiddet, ekonomik bağımsızlık kazanmayı zorlaştırmaktadır. Araştırmalar, aile içinde yoksulluk ve şiddetin iç içe geçtiğini, derinleşen yoksulluğun kadınların boşanma sürecinde karşılaştıkları zorlukları daha da ağırlaştırdığını ortaya koymuştur. Adli yardım için şart koşulan fakirlik kağıdının sadece hiçbir geliri olmayan değil, ekonomik olarak zorlanacağı belli olan kadınlara da verilmesi gerekmektedir. Buna bağlı olarak yoksulluk nafakasının erkekler için mağduriyet olduğu konusunda algı yaratılmaya çalışılsa da kadın için maddi ve manevi tazminat miktarının azlığı kadın yoksulluğu açısından mağduriyet yaratmaktadır.

Yoksulluk "insanca yaşam için gerekli olan yeterli ve iyi beslenme, barınma, sosyal koruma, sağlık ve eğitim gibi kamusal hizmetlerden yararlanma, hayata katılma ve saygı görme haklarından mahrum olma durumu" olarak tanımlandığında mevcut yasaların, kadın yoksulluğunu derinleştirdiği görülmektedir. 2025 yılının "Aile Yılı" ilan edilmesiyle birlikte, Aile Enstitüsü'nün doğurganlık hızının artırılmasına yönelik açıklamaları kadınların çalışma hayatına katılımını engelleyen ve kadınları ev içindeki geleneksel rollere hapsetmeye yönelik bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Yoksul ailelerde çocuk bakımı, yaşlı bakımı, elde edilen az gelirle temel ihtiyaçların karşılanması çoğunlukla kadınlar tarafından yerine getirilmektedir. Bu nedenle sosyal yardımlara kadınlar erkeklere göre daha fazla başvurmaktadır.

Derin Yoksulluk Ağı, 2021-2022 yıllarında yaptığı çalışmada "kadın yoksulluğu" kavramını doğrudan kullanarak devlet bütçesinin, toplumsal cinsiyet eşitliği açısından ele alınması gerektiğinin, kadın yoksulluğunun, birtakım iyileştirmeler ve fırsat eşitliği ile giderilebilecek bir olgudan ziyade yapısal bir sorun olduğunun altını çizmiştir. Kadın yoksulluğuyla mücadele etmek için öncelikle kadınların ev içindeki iş yükünün azaltılması, güvenceli, eşit ücretli istihdam olanaklarının, eğitim, sağlık, barınma, çocuklara kreş gibi temel hakların ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması gerekmektedir. Anayasa, Türkiye'nin sosyal adaleti ve refahı gözeten, bireylerin ekonomik ve sosyal haklarını koruyan, toplumun dezavantajlı kesimlerini destekleyen, eşitliği sağlayan ve insanların temel haklarını güvence altına alan bir sosyal hukuk devleti olduğunu belirtmiştir. Buna göre, kadın yoksulluğunun nedenlerinin ve sonuçlarının tüm yönleriyle belirlenmesi, kadın yoksulluğunu ortadan kaldırılacak çözüm önerilerinin ve etkin politikaların geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmalıdır.