Çocuklar ve gençler arasında artan uyuşturucu kullanımının nedenlerinin tespit edilerek uyuşturucudan korunmaları için alınması gereken tedbirlerin belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Uyuşturucu madde kullanımı sadece kullanıcının sağlığına zarar vermekle kalmaz, aynı zamanda kişinin ailesine, içinde bulunduğu çevreye ve topluma da yansıyan hukuki, sosyal ve ekonomik sorunları da beraberinde getirir. Ayrıca toplumun geleceğini de tehdit eden ciddi bir güvenlik problemidir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 58. maddesinde yer alan "Devlet, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır." hükmü gereğince gençleri ve çocukları kötü alışkanlıklardan korumak devletin görevleri arasında sayılmıştır.

Uzmanlar, uyuşturucu kullanım yaşının 14-16 yaşlara kadar düştüğü konusunda uyarılarda bulunmaktadır. Bu nedenle, uyuşturucu ile mücadelede önleyici faaliyetler son derece önemlidir. Uyuşturucu maddelerle hiç karşılaşmamış kişilerin, özellikle çocuk ve gençlerin korunması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, uyuşturucu maddeleri denemiş kişilere bağımlılığı önleyici danışmanlık desteği ile bağımlıların da tedavi ve rehabilitasyony sg nerece engellenmesi çok yönlü mücadele gerektiren bir sorundur.

BM'nin Uyuşturucu ve Suç Dairesi (UNODC) tarafından hazırlanan 2024 Dünya Uyuşturucu Raporu'nun sonuçlarına göre, son 10 yılda kaçakçılığın da artmasıyla birlikte dünya genelinde uyuşturucu kullanımının %20 arttığı, 15-64 yaş aralığındaki her 18 kişiden birinin uyuşturucu kullandığı tespit edilmiştir.

Rapora göre, Türkiye, bazı sentetik uyuşturucuların en yoğun bulunduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Özellikle İstanbul ve İran-Irak sınırlarındaki şehirlerimizde sentetik uyuşturucuların yoğun bir şekilde bulunduğu ve ele geçirildiği belirtilmiştir. Raporda yer alan küresel uyuşturucu sorunu haritasında, Türkiye'de sentetik uyuşturucuların yanı sıra afyon üretimi, ticareti ve kullanımının da yaygın olduğu dikkat çekmektedir.

Raporda, uyuşturucu kullanımı ve buna paralel olarak kaçakçılığın da artmasıyla birlikte küresel anlamda uyuşturucu rotalarının da genişlediği açıklanmaktadır. Balkan Rotası"nın afyon ticaretinde ana güzergah olduğu ifade edilirken, Afganistan'da üretilen uyuşturucu maddenin, İran, Türkiye, Bulgaristan üzerinden Avrupa'ya gittiği, diğer taraftan da Orta Asya ülkelerine ya da Pakistan ve Hindistan'a kadar uzandığı kayıtlara geçmiştir. Yani Türkiye, bazı uyuşturucu maddelerin ticaretindeki önemli geçiş noktalarından biri olarak gösterilmektedir.

Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı'nın hazırladığı, "2024 Türkiye Uyuşturucuyla Mücadele Raporu"na göre uyuşturucu maddeye bağlı ölümler yeniden artış göstermiştir. Raporda, bu ölümlerin yarısına sentetik uyuşturucuların sebep olduğu belirtilmiştir. Doğrudan madde bağlantılı 300 ölümün 278'i yani %92,6'sı Türk vatandaşıdır. Madde bağlantılı ölümlerin cinsiyet dağılımları incelendiğinde ise %92,3'ü erkek, %7,7'si kadındır. Ölümlerin yaş ortalaması 35'tir. 30 yaş altı ölümlerin oranı %34,3, 30-39 yaş arası ölümlerin oranı %35, 40 yaş üzeri ölümler oranı ise %30,3'tür.

Rapora göre, 2023 yılında alkol ve nikotin tedavisi hariç sadece uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle tedavi merkezlerine yapılan toplam ayaktan tedavi başvuru sayısı 349.393 tür. Yataklı tedavi merkezlerine yapılan başvuru sayısı ise 16.291'dir. Tedavi merkezlerine başvuranların %51,5'inin ilk kez tedavi gördüğü, %48,5'inin ise daha önce tedavi gördüğü kayıtlara geçmiştir.

Raporda, 2023 yılında tedaviye başvuran hastaların yaş ortalaması 29,78 olduğu belirtilmiştir. Tedavi olanların yaş grubuna göre dağılımı incelendiğinde, tedaviye başvuranların 25-34 yaş grubu arasında yoğunlaştığı ve bu yaş grubundaki hastaların toplam hastalara oranının %51,1 olduğu görülmektedir. Yatarak tedavi gören hastaların maddeye ilk başlama yaşı ortalamasının ise 22,2 olduğu görülmüştür.

Ortaya çıkan bu vahim tablo, özellikle genç yaşlarda giderek artan uyuşturucu madde. kullanımı ve ticaretinin önlenmesinin çok acil bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, özellikle çocuk ve gençlerin uyuşturucu madde kullanımlarının önüne geçmek için, ayrıca uyuşturucu maddelerin zararlarına karşı bilinçlendirilmeleri, psiko-sosyal nedenlerinin ortaya çıkarılması, ticaretinin ve erişiminin engellenmesi için gerekli önlemlerin alınması ve bu konuda gerekli yasal düzenlemelerin yapılması amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ile TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri uyanınca Meclis Araştırması açılmaşışı şaygılarımla arz ederim.