Hakimlik ve savcılık teminatı kapsamına uygun olarak hakim ve savcıların coğrafi teminatlarının sağlanması ile özlük haklarının iyileştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Hakim ve savcıların Anayasa ile güvence altına alınan hakimlik ve savcılık teminatına uygun olarak coğrafi teminatlarını sağlanması, özlük haklarının iyileştirilmesi ile bu hususta ilgili kurumlarca gerçekleştirilmesi gereken politikaların tespiti ve gerekli kanunu düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve İç Tüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederim.
Gerekçe, Anayasa'nın "hakim ve savcıların teminatı" başlıklı 139'uncu maddesinde, yasama ve yürütme karşısındaki bağımsızlıklarını koruyabilmek için hakimlerin azlolunamayacağı, kendileri istemedikçe Anayasa'da belirtilen yaştan önce emekliye ayrılamayacağı, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılamayacağını kabul ederek, hakimlik mesleğini teminat altına almıştır.
Öncelikle, hiç kuşkusuz ki, bir hukuk devletinde, demokratik rejimin temel unsurlarından birini hakimlik ve savcılık teminatı oluşturur. Çünkü ancak bu teminat sayesinde kuvvetler ayrılığı sistemi işlevselliğini kaybetmez ve yargı erkinin özellikle yürütmeye karşı bağımsızlığından söz edilebilir.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Anayasadaki düzenlemeler, ne yazık ki yalnızca "görev teminatı" ile sınırlı kalmakta ve hakimlerin ve savcıların coğrafi teminatını kapsamamaktadır. Anayasamız, coğrafi teminatı hakimlik ve savcılık teminatları arasında saymamış, coğrafi teminatı kanunların düzenlemesine bırakmıştır.
2009, 2015, 2019 yıllarında açıklanan üç Yargı Reformu Strateji Belgesinde de hakimlerin ve savcıların bağımsızlığı ve tarafsızlığını sağlamak için getirilen güvencelerin arttırılması hedefler arasına konulmuş ve bu kapsamda Anayasa'da ve yasal mevzuatta düzenlemeler yapılacağı belirtilmiştir. Sadece Yargı Reformu Strateji Belgelerinde değil, coğrafi teminat konusu yine Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan İnsan Hakları Eylem Planında da yer almıştır. Kendi istekleri dışında -terfi etmek suretiyle dahi görev yerleri-değiştirilemeyeceğinin esas olacağı düzenlemeler yapılacağı belirtilse de pek çok hakim ve savcının, kendi talepleri dışında, siyasi saikler nedeniyle çıkarılan HSK kararnameleriyle görev yerleri değiştirilmiştir.
Hakim ve savcıların görevleriyle alakalı diğer sorunlar; Hakim ve savcı tayinlerinde liyakat ilkesinin dikkate alınmaması, hakim ve savcıların maaşlarının en yüksek devlet memuruna endekslenip, en yüksek devlet memurunun maaşına zam yapılmaması suretiyle hakim ve savcı maaşlarının zamanla erimesi, yetki ve dosya güvencesi sağlanmamasıdır.
Tüm bunlar göz önüne alındığında, Hakim ve Savcıların Anayasa ile güvence altına alınan hakimlik teminatına uygun olarak coğrafi teminatlarını sağlanması ve özlük haklarının iyileştirilmesi ile bu hususta ilgili kurumlarca gerçekleştirilmesi gereken politikaların hazırlanması amacıyla TBMM'de Araştırma Komisyonu kurularak gerekli çalışmaların yürütülmesini arz ederim.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.