İşçilerin çalışma koşullarının tüm boyutlarıyla araştırılarak herkese eşit çalışma koşullarının sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

SGK verilerine göre ise 2024 yılı itibariyle kayıt dışı istihdam oranı %26,3'tür. Kayıt dışı istihdamda aynı zamanda denetim dışı kalan bu çalışma alanlarında hiçbir sosyal haktan yararlanmadan çalışmaya zorlanan, asgari ücretle çalıştırılan, günlük 12-14 saat arasında çalışma saatlerinin dayatıldığı, izin haklarının keyfi olarak engellendiği, kimi yerlerde on beş günde bir gün izin hakkının tanındığı bir sömürü işletilmektedir. Hizmet sektöründen merdiven altı işletmelere kadar uzun bir skalada üretim yapılan bu alanların denetim dışı olarak kalmaya devam etmesi emek sömürüsünün ayyuka çıkmasına sebep olmaktadır. Buralarda kadına yönelik yaşanan cinsel tacizler, erkek mobbingleri, kadınların daha fazla çalıştırılıp daha az ücret alması sorunu ise kadınların maruz kaldığı çifte sömürüyü ve şiddeti derinleştirmekte, kadınlar daha fazla güvencesiz ve geleceksiz bırakılmaktadır. Aynı durum istihdam edilen kadınlar için de geçerlidir. PC'nin Çalışma Hayatında Kadınlar Endeksi 2024 raporuna göre, OECD ülkelerinde kadınlar ve erkekler arasındaki ücret farkı yıllardır %14 seviyesinde sabit kalmaktadır. Kadınlar, erkeklere göre aynı işi yaptıkları halde en az %14 daha az ücret almaktadır. Kadınların ev içi emeğinin görünmez kılınması ve toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklı ev ve çocuk bakımını üstlenmeleri bu sömürüyü çok boyutlu hale getirmekte, kadın emeği en çok sömürülen emek olarak mevcut durumunu maalesef ki korumaktadır.

Çalışma hakkı anayasal bir haktır. Ve her işçinin adil bir ücret alması, çalışma saatlerinin belli sınırlarla belirlenmesi, sosyal güvence haklarından yararlanması yasalar ve uluslararası sözleşmelerle koruma altındadır. Fakat mevcut durum bu hakların göz göre göre çiğnendiği bir süreçtir. Öyle ki İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre sadece 2024 yılında 1897 işçi, iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Çocuk emek sömürüsünün her geçen gün derinleştiği günümüz Türkiye'sinde son 12 yılda en az 18 yaş altı 2664 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. İşçi ve emekçinin haklarını koruyacak, sermaye karşısında güvenceli ve insani çalışma koşulları için mücadele edecek sendikaların durumu ise Türkiye'de giderek kötüleşmektedir.

Küresel Haklar Endeksi 2024 Raporuna göre ise Türkiye 2016'dan beri dünyada işçi hakları açısından en kötü durumda olan 10 ülke arasında yer almaktadır. Rapora göre; Türkiye'de işçilerin hakları ve özgürlükleri yıllardır aralıksız olarak saldırıya uğruyor. Hak ve özgürlükler baskı altına alınıyor, sendikalar ve üyeleri sistematik olarak ve asılsız suçlamalarla kovuşturmaya uğrayarak hedef alınıyor. Türkiye'de işçilerin, sendika karşıtı faaliyetlere, sendikacılara yönelik asılsız iddialarla açılan kovuşturmalara ve şiddet tehditlerine maruz kaldıkları vurgulanmış: "İşverenler, sendikalaşma girişiminde bulunan işçileri sistematik bir şekilde işten çıkararak sendika düşmanlığı yapmaya devam etmiştir." demektedir.

Maalesef ki bugün Türkiye emek sömürüsü konusunda giderek derinleşen, çağın insani çalışma koşullarını giderek çiğneyen bir noktaya gelmiştir. Çocuk, genç, kadın, emekli herkes emek sömürüsü çarkının bir parçası haline getirilmeye çalışılmaktadır. Bu durum birçok toplumsal sorunu da beraberinde getirmektedir. Türkiye'de çalışma koşullarının detaylı bir çalışmasının yapılması, mevcut mekanizmaların işletilip işletilmediği, insani-eşit çalışma koşullarının belirlenip politikalar üretilmesi amacıyla Mecliste araştırma komisyonu kurulmasını arz ederim.