İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/2789 GÜNDEMDE

Hakkari ilinde yaşanan intihar vakalarının nedenleri ile toplumsal etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Vezir Coşkun Parlak Hakkari · DEM Parti ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Hakkari'de nüfusa göre intihar oranları Türkiye ortalamasının iki katıdır. Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre 2009-2023 yılları arasında intihar hızının en yüksek olduğu ikinci şehir Hakkari'dir. İnsan Hakları Derneği Hakkari Şubesinin 2023'te yayımladığı rapor da Hakkari'deki intihar vakalarının hem nicel olarak hem de nedenleri bakımından olağan dışı olduğunu teyit etmektedir. Hakkari'deki intihar vakalarının nedenlerinin ve yarattığı toplumsal etkilerin araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 02.06.2025

GEREKÇE

Hakkari; siyasi iktidarlar tarafından uzun yıllardır uygulanan politikalar nedeniyle siyasi, ekonomik ve sosyal sorunların yaşandığı bir kenttir. Bu sorunlar kentteki her yaş grubundan insanı etkiliyor olsa da sorunları en yakıcı şekilde yaşayanlar gençlerdir. Hakkari'de son yıllardaki en ciddi toplumsal sorunlardan biri intihar vakalarıdır. Hakkari'de özellikle gençler arasındaki intihar vakaları, ciddi sayılara ulaşmış ve olağan rakamların çok ötesine geçmiş durumdadır. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2024'te açıkladığı verilere göre 2009-2023 yılları arasında intihar hızının en yüksek olduğu ikinci şehir Hakkari'dir. Ayrıca sayısal olarak bakıldığında Hakkari'deki intihar oranları Türkiye ortalamasının iki katıdır. İnsan Hakları Derneği (İHD) Hakkari Şubesinin hazırladığı rapora göre 2023 yılında kentte 25 intihar vakası yaşanmıştır.

Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt

Derneğin, Hakkari kent merkezi ve ilçelerde yürüttüğü saha araştırmasına dayanarak hazırladığı raporda intiharların gerçekleşme biçimleri ve nedenleri ortaya konmuştur. Söz konusu raporda aynı zamanda intiharların yaşa ve cinsiyete göre dağılımı da çıkarılmıştır. Raporda intiharların ana nedenleri olarak beş başlık öne çıkmıştır: Psikolojik Dinamikler, Sosyolojik Dinamikler, Ekonomik Dinamikler, Siyasi Dinamikler, Tarikat ve Cemaatlerle Bağlantılı Dinsel Dinamikler.

İntiharların yalnızca kişisel kararlar sonucunda ortaya çıkan vakalar olmadığı, bilimsel çalışmalarla da desteklenen bir olgudur. İntihar eden kişiler bu kararları toplumun geri kalanından yalıtılmış bir şekilde vermezler. Aksine, intihar vakalarının büyük bir bölümünde toplumsal dinamikler en belirleyici etmenlerdir. Örneğin ekonomik sorunlar hem Türkiye genelinde hem de Hakkari'de intihar vakalarının en önemli nedenlerinden biridir. Bireylerin yaşadığı ekonomik sıkıntılar, bulundukları ülkenin ekonomik durumundan bağımsız olarak değerlendirilemez. Dolayısıyla ekonomik nedenlerle intihar kararı alan kişilerin bu kararlarını bireysel değil toplumsal düzeyde değerlendirmek gerekir.

İHD'nin raporuna göre Hakkari'deki intihar vakalarının nedenlerinden biri de insanların siyasi düşünceleri ve eylemleri nedeniyle yaşadıkları baskılardır. Başta gençler olmak üzere Hakkari'de ve bölgenin diğer şehirlerinde yaşayan insanlar yoğun bir siyasi baskıya maruz kalmakta ve bu insanların bir kısmı söz konusu baskılar sonucunda intihara sürüklenmektedir. Dolayısıyla siyasi baskılar nedeniyle intihara sürüklenen insanların bu kararlarında kamu otoritelerinin sorumluluğu görmezden gelinemez.

Hem TÜİK verileriyle hem de İHD Hakkari Şubesinin derinlikli bir saha araştırmasına dayanan raporuyla sabit olduğu üzere Hakkari' deki intihar vakaları sayısal ve niteliksel olarak olağandışı bir görünüm arz etmektedir.

Yukarıda sıralanan bilgiler ve olgular değerlendirmeye alındığında, Hakkari'deki intihar vakalarının araştırılması için bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması gereklidir.

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
DEM Parti 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.