13 Haziran 2025 tarihinde Mardin Mazıdağı ve İzmir Karaburun'da çıkan yangınlar başta olmak üzere ülke genelinde çıkan yangınların nedenlerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

13 Haziran 2025 tarihinde Mardin'in Mazıdağı ilçesi ile yine aynı tarihte İzmir'in Karaburun ilçesinde meydana gelen yangın felaketleri yeni bir yangın dalgasının habercisi niteliğindedir. Ülkenin dört bir yanında artan; bir halk sağlığı, ekolojik problem ve güvenlik sorunu haline gelen yangın risklerinin tüm boyutlarıyla araştırılması; yangınların çıkış nedenlerinin, müdahaledeki ihmal ve yetersizlik iddialarının incelenmesi; mevcut önleme ve müdahale kapasitesinin değerlendirilerek gelecekte benzer faciaların yaşanmaması için kalıcı, bilimsel ve bütüncül politikaların saptanması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104'üncü ve 105' inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

13 Haziran'da gerçekleşen Mardin Mazıdağı yangını geçtiğimiz yıl 15 yurttaşın yaşamını yitirmesine yol açan, binlerce dönüm tarım arazisinin yitimi ile yüzlerce hayvanın can kaybına neden olan Diyarbakır'ın Çınar ilçesi ile Mardin'in Mazıdağı ilçeleri arasındaki geniş arazide başlayan elim yangın felaketini hatırlatmıştır.

Yaşananlar yangın felaketlerinin münferit bir olaydan ziyade, biriken sorunların ve ihmallerin bir sonucu olduğunu göstermektedir. Türkiye, Akdeniz Havzası'nı etkisi altına alan iklim krizi nedeniyle giderek artan bir orman ve kırsal alan yangını tehdidi altındadır. Ancak yangın riskini artıran faktörler sadece iklim değişikliği ve anlık ihmallerle sınırlı değildir. Ülkenin uzun vadeli arazi kullanım politikalarının da bu risk üzerindeki etkileri bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmalıdır.

Mevcut yangınla mücadele stratejilerinin, sadece "söndürme" odaklı olması ve yangınları ortaya çıkaran kök nedenlerin göz ardı edilmesi, sorunları daha da derinleştirmektedir.

Türkiye'nin mevcut yangınla mücadele politikalarının, iklim krizi ve arazi kullanımındaki değişimler göz önüne alınarak yeterliliğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. İklim krizinin Türkiye'deki yangın riski üzerindeki etkilerinin bilimsel verilerle ortaya konulması ve bu riske uyum sağlamak için gerekli politika değişikliklerinin belirlenmesi ihtiyacı vardır. Özellikle kırsal alanlardaki enerji nakil hatları başta olmak üzere, yangın riski taşıyan altyapıların durumu, bakım ve denetim sorumluluklarının ne ölçüde yerine getirildiğinin incelenmesi gerekmektedir. Kamuoyunda "2B Yasası" olarak bilinen 6292 sayılı Kanun kapsamında orman vasfını yitirmiş arazilerin satışının, orman bütünlüğüne, arazi kullanım desenlerine ve yangın risklerinin artmasına olan etkilerinin incelenmesi gerekmektedir. Yine bu arazilerde bilinçli bir eylem olarak çıkarılan yangınlara ilişkin, yangın önleme sorumluluğunun nasıl yönetildiğinin ve denetlendiğinin araştırılması bir zorunluluktur. Yine yangınla mücadelede yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve halkın rolünün güçlendirilmesi için gerekli yasal ve idari düzenlemelerin tespit edilmesi ihtiyacı vardır. Ayrıca yangınla mücadele ve önleme konusunda başarılı olmuş ülkelerin, özellikle arazi kullanım planlaması ve yangın riskini entegre eden modelleri incelenerek Türkiye'ye uyarlanabilecek stratejilerin belirlenmesi ön açıcı olacaktır. Yanan alanların yeniden tarıma ve doğal hayata kazandırılması için bilimsel temellere dayalı, ekosistemi koruyan restorasyon politikalarının geliştirilmesi gerekmektedir. Belirtilen bu gerekçelerle, ülkenin geleceği, ekolojik bütünlüğü, yurttaşların ve can ve mal güvenliği için hayati önem taşıyan bu konuda bir Meclis Araştırması açılmasını talep ederiz.