Bağımlılıkla mücadelede mevcut yasal ve kurumsal mekanizmaların etkililiğinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

• 2008 tarihli TBMM Uyuşturucu Başta Olmak Üzere Madde Bağımlılığı ve Kaçakçılığı Sorunlarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu

• 2018 Uyuşturucu Madde Bağımlılığı ve Yeni Bağımlılık Türlerinin Araştırılarak Bağımlılığın Nedenlerinin ve Alınacak Tedbirlerin Tespit Edilmesi Maksadıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu

• 2024-2028 Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı

• On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028)

• Türkiye Yüzyılı İçin Doğru Adımlar - AK Parti 2023 Seçim Beyannamesi gibi belgelerde çok sayıda hedef tanımlanmış; toplum temelli mücadele, okul çevrelerinin güvenliği, danışmanlık merkezlerinin yaygınlaştırılması, kadınlara özel AMATEM birimlerinin kurulması, madde kullanımının yargı süreçlerinde ele alınışı, atık su analizlerine dayalı halk sağlığı planlaması ve narkotik personel eğitimi gibi alanlarda vaatler sıralanmıştır. Ancak yapılan araştırmalar ve TBMM üyeleri tarafından verilen soru önergeleri göstermektedir

• Hedeflenen faaliyetlerin uygulama düzeyleri izlenmemekte,

• Kurumlar arası koordinasyon ve bilgi paylaşımı sınırlı,

• Bakanlıklar tarafından planlanan projelerin etki analizleri yapılmamakta ya da kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmamaktadır,

• Politika belgelerinde yer alan hedeflerin büyük kısmı niteliksel değil, niceliksel göstergelerle ifade edilmekte, bu durum politikaların niteliğini ve kalıcılığını sorgulatmaktadır.

Örneğin; Milli Eğitim Bakanlığı'nın yürüttüğü Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı'nın (TBM) etkinliğine ilişkin bir kamu değerlendirmesi bulunmamaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın bağımlılık tedavisine dair ulusal kılavuzu hâlâ hazırlanmamıştır. İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren Narkotimler ve Narkotır projelerine dair etkinlik analizleri sınırlı paylaşılmaktadır. Gümrük kapılarında narkotikle mücadele eden kolluk gücü sayısına dair ise halen personel eksikliği bildirilmektedir.

Ayrıca derneklerin denetimi, denetimli serbestlik sisteminin etkinliği, Bahar Merkezlerinin işlevi, narkotik anne uygulamasının kapsamı, atık su analizine göre yerel planlama, ceza infaz kurumlarında tedaviye erişim, Aile Sosyal Destek Programı'nın bağımlılıkla ilişkili kullanımına dair veri eksikliği gibi birçok konuda şeffaflık ve hesap verebilirlik sorunları göze çarpmaktadır.

Bu çerçevede, geçmişte yayımlanmış tüm strateji belgeleri ve politik taahhütlerin ne ölçüde hayata geçirildiğinin tespiti, ilgili kamu kurumlarının yürüttüğü çalışmaların şeffaflık, hesap verebilirlik ve etkililik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi, bağımlılıkla mücadelede kurumsal yapıların denetlenmesi ve bu yapılara ilişkin kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.