Şanlıurfa ilinde enerji, su, sağlık, eğitim, tarım, istihdam ve yerel kalkınma gibi alanlarda yaşanan yapısal sorunların nedenlerinin tespit edilerek bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bölgedeki tarımsal üretimin verimliliği, sulama altyapısının eksikliği nedeniyle düşmüş, GAP kapsamında inşa edilen Atatürk Barajı'nın hemen yanı başında bulunan Hilvan, Bozova ve Suruç gibi ilçelerde çiftçiler susuzluktan dolayı üretimi terk etme noktasına gelmiştir. Elektrik dağıtımından sorumlu Dicle Elektrik (DEDAŞ) tarafından uygulanan uzun süreli ve sık kesintiler, sulama sistemlerini çalışamaz hale getirmekte, bu durum hem tarımsal üretimi baltalamakta hem de kırsal geçim kaynaklarını yok etmektedir.

İçme suyu temininde yaşanan kriz, Şanlıurfa halkının en temel insani ihtiyaçlardan mahrum bırakıldığını göstermektedir. Hilvan ilçesinde su şebekesi yetersizken, Suruç ve Bozova gibi bölgelerde yaz aylarında sıkça tankerle su taşıması yapılmakta, köylerde insanlar baraj gölünün hemen dibinde yaşamasına rağmen temiz içme suyuna erişememektedir. Bu durum insan onuruna ve kamu hizmetlerinde hakkaniyet ilkesine aykırıdır.

Eğitim hizmetleri açısından da Şanlıurfa Türkiye ortalamasının gerisinde kalmaktadır. Öğretmen açığı, ikili eğitim uygulamaları, taşımalı eğitimden kaynaklanan erişim sorunları ve fiziki altyapı yetersizlikleri nedeniyle bölgedeki öğrenciler, anayasal eğitim hakkına eşit şekilde erişememektedir. Özellikle kırsal mahallelerde okul binalarının yetersizliği ve bazı okulların hâlâ konteyner sınıflarda eğitim vermesi, eşitsizliği derinleştirmektedir.

Şehir içi ve şehirler arası ulaşım açısından ciddi bir altyapı eksikliği söz konusudur. Şanlıurfa merkez ile ilçeler arasında belediye otobüsü hizmeti sunulmamakta, bu durum vatandaşların hastane, okul, kamu kurumlarına ulaşımını zorlaştırmaktadır. Viranşehir gibi büyük ilçelerde çevre yolu dahi bulunmazken; Bozova ve Hilvan'da küçük sanayi siteleri altyapısız biçimde şehir merkezine sıkışmış, sanayi esnafının üretim ve istihdam olanakları sınırlanmıştır.

Kamu hizmetlerinin sunumunda yaşanan ihmalkârlık ve denetimsizlik de dikkat çekmektedir. TOKİ konutlarında yaşayan vatandaşlar temiz suya erişememekte, park, aydınlatma, temizlik gibi temel hizmetlerden yoksun bırakılmaktadır. CİMER'e yapılan şikâyet başvurularının ilgili kamu kurumu yerine doğrudan müteahhit yönetimlerine yöplendirilmesi, etkili bir denetim mekanizmasının olmadığını göstermektedir. . M. M.

Sağlık hizmetlerine erişimde de ciddi eşitsizlikler mevcuttur. Merkez ilçelerde dahi MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi) üzerinden randevu almak güçleşmiş, kronik hastalar tedaviye ulaşamaz hale gelmiştir. Hilvan, Halfeti, Ceylanınar gibi ilçelerde uzman hekim eksikliği, temel sağlık hizmetlerinin sunulmasını engellemekte, bu da halk sağlığını ciddi biçimde tehdit etmektedir.

Bütün bu tabloya ek olarak, genç nüfusun yoğun olduğu Şanlıurfa'da istihdam olanaklarının yetersizliği, kırsal kalkınma projelerinin sınırlılığı ve organize sanayi bölgelerinin gelişememesi, genç işsizliğini kronik bir yapıya dönüştürmüştür. KOSGEB, İŞKUR gibi kurumların destek programları yeterince etkili uygulanamamakta, bu durum gençlerin üretim ve girişimcilik potansiyelini zayıflatmaktadır.

Bu sorunların tümü, kamu yönetiminde liyakat eksikliği, merkezi yönetimin bölgesel eşitliği sağlayamaması ve yerel idarelerin kapasite yetersizliği ile birleşerek Şanlıurfa halkının anayasal haklardan mahrum bırakılmasına yol açmaktadır. Vatandaş-devlet ilişkisi zedelenmekte; temel hizmetlerin aksaması, toplumsal huzuru ve refahı doğrudan tehdit eder hâle gelmektedir.

Bu bağlamda, Şanlıurfa'da yaşanan yapısal sorunların nedenlerinin, kamu hizmetlerinin hangi gerekçelerle etkin sunulamadığının, bölgesel kalkınma planlarının neden aksadığının tespit edilmesi; enerji, su, sağlık, eğitim, tarım, istihdam ve yerel kalkınma gibi alanlarda kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.

• TEM. M. *

OPUR BASKANLE