Bazı belediyelere kayyım atanmasının sebep olduğu olumsuzlukların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kürtlerin ekseriyetle yaşadığı kentlerde uygulanan kayyım rejimi, yerel demokrasinin önünde temel bir engel olmaya devam etmektedir. Siyasi iktidarın 11 Eylül 2016 tarihinde Kanun Hükmünde Kararname ile (KHK) başlattığı kayyım uygulaması, her seçim sonrasında hiçbir yasal dayanağı olmadan bir prosedür haline getirilmiştir. Bununla seçimle tercihlerini ortaya koyan yurttaşların iradesi tanınmamış, birçok kentte seçme ve seçilme hakkı gasp edilmiştir. Bu kapsamda Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) tarafından yönetilen 95 belediyeye kayyum atanmış, belediye meclisleri feshedilmiştir. Buna rağmen 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde HDP; 3 Büyükşehir, 5 İl, 45 İlçe ve 12 belde belediyesi olmak üzere toplamda 65 belediye kazanmıştır. Ancak, Belediye Başkanlığı'nı kazanan 6 eş başkana KHK ile kamu görevinden ihraç edildikleri gerekçesi ile mazbataları verilmemiş, seçimin hemen sonrasında hukuksuz bir süreç başlatılmış, sonrasında ise hiçbir yargı kararı olmadan ve hukuki bir süreç işletilmeden 19 Ağustos 2019'dan itibaren başta Van, Mardin ve Diyarbakır olmak üzere periyodik olarak 48 belediyeye kayyım atanmış, belediye meclisleri işlevsizleştirilmiştir.

Kayyımların atandığı 2016 yılından itibaren; Kürtçe tabelalar kaldırılmış, Kürt şahsiyetlerin adları silinmiş, Kürt dili kurumları kapatılmış; birçok insanın işine son verilmiş, kentlerin birikim ve kaynakları birkaç bürokratın eline bırakılmış; denge ve denetleme mekanizması işlememiş, Sayıştay raporlarına da yansıyan yolsuzluk ve usulsüzlükler yapılmıştır. Kayyım rejiminin en kritik hedeflerinden bir tanesi de "eş başkanlık" sistemi olurken belediyelerdeki kadın istihdamı ve emeği olmuştur. Çünkü yerel yönetim anlayışımızda; istihdamda %50 kadın kotası ile tüm mesleki alanlar kadınlara açılmış, kurulan mor satış kabinleri ve kadın kooperatifleri vb. çalışmalarla kadının ekonomik hayattaki etkisi güçlendirilmiştir, açılan kreş, yaşlı ve hasta bakım evleri, ucuz yemek merkezleri ve çamaşırhaneler ile yaşamın toplumsallaşması hedeflenmiştir. Buna rağmen kayyımların ilk icraatı; belediyelerde sözleşmeli, işçi ve memur olarak çalışan onlarca kadının işine son vermek olmuştur.

Aynı şekilde belediyelerin bünyesinde oluşturulan kadın meclisleri ve kadın-erkek eşitliği komisyonları, kadın politikaları daire başkanlıkları ve kadın politikaları müdürlükleri, kadın özgür yaşam evleri, kadın kooperatifleri, kadın sığınma evleri, kadın merkezleri ve kadın sorunlarını araştırma merkezleri de kapatılmıştır. Bu süreçte kapatılan Sitiya Zin Kadın Danışmanlık Merkezi, Kadın Yaşam Merkezi, Meya Kadın Merkezi, Çiçek Kadın Merkezi, Peljin Kadın Merkezi, Rewşen Kadın Merkezi, Amida Kadın Danışmanlık Merkezi bunlardan sadece birkaçıdır. Kadınların doğrudan yönetimde etkisinin artmasıyla yerel demokrasi de ciddi mesafe ilerleme kaydederken kadına yönelik şiddetle mücadelede de toplumsal bir farkındalık oluşmuştur. Çünkü kayyım atanan tüm DBP ve HDP'li belediyeler aynı zamanda kadınlar için de birer kazanım olmuştur.

Devlet erkinin olumsuz politikaları ile artan kadına yönelik şiddet ve kadın katliamları bir kere daha göstermiştir ki kayyımlar kadınları savunmasız bırakmanın aracı haline gelmiştir. Çünkü bu süreçte kadınların işgücüne katılımı, eğitimde cinsiyet eşitliği, siyasi temsil edilirliği ve toplumsal cinsiyet eşitliği alanlarında sorunlar ciddi bir noktadadır. Kadın örgütleri tarafından yapılan çalışmalar da kadın cinayetleri ve kız çocuklarına cinsel istismar vakalarının ciddi boyutlara ulaştığını gösterirken Türkiye, Küresel Toplumsal Cinsiyet Uçurumu Raporu'nda 146 ülke arasında 124'üncü sırada yer almaktadır. Özcesi kayyım atanan tüm illerde kayyımların kadın kazanımlarını hedef alıp kadın aleyhine attığı adımların, ilgili illerde kadınları savunmasız bıraktığı, kadınları erkek şiddetine karşı kırılgan hale getirdiği, cinsiyet eşitsizliğini ve kadın yoksulluğunu derinleştirdiği aşikardır. Bu sebeple kayyımların olumsuz kadın politikalarının, kadın cinayetleri, cinsiyet eşitsizliği, kadın yoksulluğu ve kadınların siyasi temsili üzerindeki olumsuz etki ve sonuçlarının araştırılması gerekmektedir. Gil gili

• ARA > 15 fore . hadi N / 20 - ğa).