Hakkari ilinde sağlık sisteminde yaşanan sorunların tüm boyutlarıyla araştırılarak sağlık hizmetlerinin nitelikli bir şekilde sunulması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Hakkâri ilimizde uzun süredir halkın anayasal bir hak olan sağlık hizmetlerine erişiminde ciddi yapısal ve yönetsel sorunlar yaşanmaktadır. Sağlık altyapısının yetersizliği, uzman hekim ve sağlık personeli eksikliği, kamu yönetiminde liyakat ilkesinin ihlali, sağlık emekçilerine yönelik mobbing ve keyfi uygulamalar ile yurttaşların temel sağlık hizmetlerine erişiminin önündeki engeller; halk sağlığını tehdit eden çok boyutlu bir krize dönüşmüştür. Hakkâri ilindeki sağlık sisteminde yaşanan çok yönlü aksaklıkların tüm yönleriyle araştırılması; bu sorunların nedenlerinin kurumsal, yapısal ve yönetsel boyutlarıyla tespit edilmesi; sağlık hizmetlerinin eşit, nitelikli ve sürdürülebilir bir şekilde sunulabilmesi için gerekli politika ve tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Hakkâri ilimizde sağlık hizmetlerinin sunumunda yaşanan çok yönlü ve yapısal sorunlar hem ulusal hem de uluslararası hukuk açısından bu yükümlülüklerin sistematik olarak ihlal edildiğini ortaya koymaktadır. Uzun yıllardır çözülemeyen altyapı eksiklikleri, uzman doktor ve personel yetersizliği, sağlık çalışanlarına yönelik mobbing iddiaları, liyakatsiz atamalar, fiziki koşullardaki yetersizlikler ve yurttaşların sağlık hizmetlerine erişimde karşılaştığı engeller, il genelinde halk sağlığını tehdit eden bir tablo yaratmaktadır. Sağlık altyapısı bakımından, Hakkâri Merkez 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'nin yaklaşık 20 bin kişiye hizmet vermesine rağmen engelli rampası bulunmamakta, elektrik kesintileri sağlık hizmetini kesintiye uğratmakta, bekleme alanı ve kan alma birimi gibi temel bölümler eksik kalmaktadır. Yüksekova Devlet Hastanesi'nde Anjiyo Ünitesi'nin bulunmaması ve otopsi işlemlerinin yapılamaması ciddi tıbbi ve adli boşluklar doğurmaktadır. Çukurca Devlet Hastanesi'nde personelin birden fazla birimde çalıştırılması ve keyfi görevlendirme uygulamaları ise hizmet kalitesini doğrudan etkilemektedir. Acil servislerde hasta başı monitörlerin çalışmaması, solunum cihazlarının işlevsizliği ve personel giyinme alanlarının yetersizliği gibi temel fiziki yetersizlikler acil müdahale süreçlerini riske atmaktadır. Personel eksikliği ile uzman hekim yetersizliği, sağlık hizmetlerine erişimi doğrudan kısıtlayan başlıca etkenlerdendir. Göz, nöroloji, beyin cerrahisi ve göğüs hastalıkları gibi temel branşlarda yalnızca birer uzman hekimin görev yaptığı Yüksekova Devlet Hastanesi'nde, halk uzun süre randevu alamamakta ve başka illere gitmek zorunda kalmaktadır. Sağlık çalışanlarının koruyucu muayeneleri düzenli yapılmamakta, hemşire, ebe, tıbbi sekreter, röntgen ve laboratuvar teknisyeni gibi birçok branşta eksiklik sürmektedir. İl içi tayinlerin uzun yıllardır açılmaması personelin mesleki ve ailevi haklarını gasp ederken, çalışanlar üzerinde ciddi bir psikolojik baskı oluşturmaktadır.

Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt

Yönetimsel sorunlar ve liyakat ihlalleri ise sağlık sisteminde güvensizlik ve motivasyon kaybına yol açmaktadır. Yaklaşık 10 yıldır görevde olan Hakkâri İl Sağlık Müdürü'nün liyakatsiz ve taraflı atamalar gerçekleştirdiği; daha önce disiplin cezası almış, görevden uzaklaştırılmış ya da kamu görevinden ihraç edilmiş kişilerin siyasi ya da sendikal ilişkiler aracılığıyla göreve getirildiği iddiaları yaygındır. Bu kadroların sağlık emekçilerine yönelik mobbing ve baskı uygulamalarında bulunduğu, nöbet ve fazla mesailerle çalışanları tükenmişliğe sürüklediği, sağlık hizmetini doğrudan etkileyen bir kriz yaratmaktadır. Kadın ve çocuk sağlığı alanında ise durum daha vahimdir. Hakkâri'de Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi bulunmamakta, doğurganlık oranının yüksek olduğu ilimizde kadınların ve çocukların sağlık hakkı fiilen engellenmektedir. Hakkâri Merkez Toplum Sağlığı Merkezi'nin fiziki eksiklikleri sürerken, kurumun üst katlarının yöneticilere özel alan olarak tahsis edilmesi hizmet önceliklerinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Evrak kayıt biriminde dilekçe ve bilgi edinme başvurularına sayı verilmeden önce yönetici imzası istenmesi, yurttaşların anayasal haklarının engellendiğine dair ciddi şüpheler doğurmaktadır.

Ruh sağlığı ve bağımlılıkla mücadele hizmetleri de yetersizdir. İntihar ve madde bağımlılığı oranlarının yüksek olduğu bölgede yalnızca merkez ilçede faaliyet gösteren AMATEM ve ÇEMATEM birimleri, ihtiyacı karşılamaktan uzaktır. Toplum Ruh Sağlığı Merkezi (TRSM) ve Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) gibi kritik sağlık hizmetlerinin hiç bulunmaması, bu alanda tam bir kurumsal boşluk yaratmaktadır.

Teşhis ve tanı hizmetleri açısından ise MR ve tomografi görüntülemelerinin Ankara'daki özel bir şirket tarafından yorumlanması, bu yorumların hatalı olduğu iddiaları, özellikle kanser gibi erken teşhis gerektiren hastalıklarda büyük riskler doğurmaktadır. Bu durum halk sağlığını doğrudan tehlikeye atmaktadır.

Aile planlaması hizmetlerinin durdurulması, doğum kontrol ilaçlarının 2020'den bu yana ücretsiz sağlanmaması, halk sağlığına yönelik koruyucu politikaların terk edildiğini göstermektedir. Ayrıca yemek hizmetlerinin hijyen ve kalite açısından yetersiz olduğu, yerel iktidar ilişkileri nedeniyle denetlenemediği, hastane kantinlerindeki fiyatların fahiş olduğu yönündeki yaygın şikayetler kamu kaynaklarının adaletsiz şekilde kullanıldığına dair endişeleri artırmaktadır.

Hakkâri ilinde yaşanan sağlık hizmeti krizinin tüm yönleriyle araştırılması; nedenlerinin ortaya konması ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.