Üniversite öğrencilerinin eğitim ve barınma başta olmak üzere yaşadıkları sorunlarının tüm boyutlarıyla araştırılarak kalıcı çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye'de yükseköğretimde kayıtlı öğrenci sayısı 2024 yılı itibarıyla 8 milyon 296 bin kişiye ulaşmıştır. Bu genç nüfusun barınma, geçim ve eğitim giderleri her geçen gün ağırlaşmaktadır. Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) verilerine göre devlet yurtlarının toplam kapasitesi yalnızca 950 bin kişidir, bu da tüm öğrencilerin ancak %11'ine barınma imkânı sunulabildiğini göstermektedir. Öğrencilerin yaklaşık 7 milyonundan fazlası özel yurtlara veya fahiş kiralara mecbur bırakılmaktadır.

Öğrenci harcamaları kalemlerinde kira, ulaşım ve gıda fiyatları en başta gelmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre son 2 yılda öğrenci barınma giderleri %140'a yakın artmış, kira bedelleri özellikle büyükşehirlerde %200'leri aşmıştır.

Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) verilerine göre her yıl yaklaşık 50 bin öğrenci kayıt dondurmakta ya da kaydını sildirmektedir. Bunun en önemli nedenleri arasında barınma, ulaşım, materyal ve geçim masraflarının karşılanamaması ilk sıradadır. Ayrıca 10 binlerce genç, kazanmasına rağmen üniversiteye kayıt yaptıramamakta ya da gidememektedir. Bu tablo, fırsat eşitliği ilkesine ve eğitim hakkına ağır bir darbe vurmaktadır.

KYK burs ve kredi miktarları, artan yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kalmakta; öğrenciler kitap, materyal, yemek, ulaşım, teknoloji gibi temel giderlerini dahi karşılamakta güçlük çekmektedir.

Diğer yandan, Türkiye genelinde üniversite kampüslerinin çoğunda yurtlar kampüs alanı içinde yer almamakta; öğrenciler şehir içi ulaşım sorunları, yetersiz toplu taşıma seferleri ve yüksek ulaşım maliyetleri nedeniyle mağduriyet yaşamaktadır.

Staj bulmak da gençlerin karşılaştığı bir diğer önemli sorundur. Zorunlu stajı bulunan bölümlerde bile öğrencilerin staj yeri bulmakta zorlandığı; Ulusal Staj Programı gibi devlet destekli uygulamaların kontenjan, sektör çeşitliliği ve yaygınlık açısından yetersiz kaldığı görülmektedir.

Üniversite gençliğinin yaşam standardının yükseltilmesi, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması, eğitimin niteliğinin korunması ve genç beyin göçünün engellenmesi için kalıcı sosyal ve ekonomik çözümler üretilmesi zorunludur.

Bu nedenle; üniversite öğrencilerinin barınma, burs, kredi, ulaşıma, etfın-râkteryali giderleri, staj imkânları ve bu sorunlar nedeniyle üniversiteyi terk eden ya da eğitim hakkından vazgeçmek zorunda kalan gençlerin durumu tüm yönleriyle araştırılmalı; Anayasa naasostal devlet ilkesi gereği gerekli politika önerileri geliştirilmelidir. Bu amaçla Nalis' Ałaştırma Komisyonu kurulması toplumsal bir sorumluluk haline gelmiştir.