Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu bulunan bireylerin karşılaştığı sorunların tüm boyutlarıyla araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuklukta başlayan ve yetişkinlikte de devam edebilen bir beyin gelişim sorunudur. Türkiye'de okul çağındaki çocukların yaklaşık %12'sinde görülmektedir. DEHB, hem bireylerin hem de ailelerin ve toplumun yaşamını olumsuz etkiler. Erken tanı ve müdahale, çocuğun okul başarısı, sosyal ilişkileri ve duygusal gelişimi için çok önemlidir. Ancak ülkemizde tanı ve tedavi konusunda eşitsizlikler, bilgi eksiklikleri ve kurumlar arasında koordinasyon sorunları yaşanmaktadır. Tedavi edilmezse DEHB; okulda başarısızlık, sosyal uyum sorunları, ruh sağlığı problemleri ve günlük yaşamda işlev kayıplarına neden olabilir. Bu yüzden, DEHB'nin ne kadar yaygın olduğunu belirlemek, erken tanı ve etkili tedavi yöntemlerini geliştirmek amacıyla yapılacak çalışmalar önem taşımaktadır.
Toplum sağlığı, eğitim politikaları ve sosyal uyum açısından ciddi bir risk oluşturan bu sorunun boyutlarının tüm yönleriyle araştırılması, erken tanı ve tedaviye ilişkin kamu politikalarının geliştirilmesi ve çocuk, aile, okul ve sağlık sistemi arasında bütüncül işleyişin tesis edilmesi amacıyla; Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.
GEREKÇE DEHB, çağımızın en yaygın çocukluk çağı psikiyatrik bozukluklarından biri olup, yapılan araştırmalara göre Türkiye'de okul çağındaki çocukların yaklaşık %12'sini etkileyen bir halk sağlığı sorunudur. Özellikle erkek çocuklarda daha sık görülmekte ve erken yaşlarda tanı konulmadığında etkileri yaşam boyu sürebilmektedir. DEHB'nin hem birey hem de toplum üzerindeki uzun vadeli yükü; eğitim sisteminden ruh sağlığına, iş gücü kaybından sosyal dışlanmaya kadar geniş bir alana yayılmaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Araştırmalarda ortaya konulan veriler ışığında; erken tanı eksikliği, çocuğun okulda başarısız olmasına, öğretmenler ve akranlarıyla ilişkilerinde sorunlar yaşamasına, dışlanmasına ve ikincil psikolojik sorunlar geliştirmesine neden olmaktadır.
Eğitim sisteminde destek yetersizliği, tanı almış çocukların özel gereksinimlerine uygun bireyselleştirilmiş öğretim programlarının uygulanmasını engellemektedir. Ailelerin ve öğretmenlerin bilgi eksikliği, süreci doğru yönetememelerine ve çocuğun etiketlenmesine yol açmaktadır. Sağlık sisteminde tanı ve tedaviye erişimdeki bölgesel eşitsizlikler, özellikle kırsal ve dezavantajlı bölgelerde çocukların teşhis ve tedaviye ulaşmasını zorlaştırmaktadır. Yetişkin DEHB olgularının fark edilmemesi, bireyin iş hayatı, aile ilişkileri ve psikolojik sağlığı açısından büyük riskler doğurmaktadır.
DEHB tedavisi yalnızca ilaçla sınırlı değildir. Aile, okul ve sağlık sisteminin iş birliğiyle yürütülen psikoeğitim, davranışsal destek ve çevresel düzenlemeleri içeren bütüncül yaklaşımlar etkin sonuçlar vermektedir. Ancak mevcut uygulamalarda bu bütüncül yaklaşımlar yeterince yaygınlaştırılamamıştır.
Bu gerekçelerle, ülkemizde çocuk ve ergenlerde DEHB'nin güncel yaygınlığının tespiti; erken tanı mekanizmalarının işlerliği ve eksiklerinin belirlenmesi; sağlık ve eğitim sisteminin tanı, tedavi ve destek süreçlerindeki kapasitesinin değerlendirilmesi; aile ve öğretmenlerin farkındalık düzeyinin ölçülmesi; yetişkinlikte devam eden DEHB vakalarının sosyal, mesleki ve psikolojik yansımalarının incelenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, bu sorunlara yönelik kalıcı, kapsayıcı ve bilim temelli kamu politikalarının oluşturulması amacıyla bir Meclis Araştırması önem arz etmektedir. Bu araştırma, toplum sağlığını korumak, çocukların eğitim ve sosyal yaşamını desteklemek, aileleri güçlendirmek ve sağlık sistemini daha işlevsel hale getirmek açısından önemli bir adım olacaktır.
HURİYET HAL PARTİSİ
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.