Bingöl'de 2025 yılında meydana gelen orman yangınlarının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

2025 yılı içerisinde Bingöl Merkez ve çevresindeki ormanlık alanlar ile Kiğı, Adaklı, Genç ve Karlıova gibi ilçelere bağlı köylerde birçok orman yangını meydana gelmiştir. Bu yangınların bazıları kısa sürede söndürülmüşse de özellikle kırsal alanlara yakın bölgelerde hem ekosistem hem de yurttaşlar açısından ciddi mağduriyetler yaşanmıştır. Yangınların bazılarının doğal nedenlerle, bir kısmının ise insan kaynaklı (anız yakılması, dikkatsizce atılan izmaritler, piknik ateşi vb.) başladığı iddiaları kamuoyunda tartışılmış; ancak bu iddialara ilişkin detaylı, şeffaf ve kamuoyunu tatmin eden bir açıklama yapılmamıştır.

Bingöl Orman İşletme Müdürlüğü tarafından kullanılan araç-gereç kapasitesi (arazöz, tanker, helikopter, greyder, ilk müdahale aracı sayısı vb.), yangın öncesinde açılan yangın şeritleri, yangına ilk müdahale süresi, görevli personel sayısı gibi teknik hazırlıklar yer yer kamuoyuyla paylaşılmıştır. Öte yandan il Tarım ve Orman Müdürlüğü, Valilik, belediyeler, AFAD, jandarma, ilçe kaymakamlıkları ve diğer kurumlar arasında koordinasyonun düzeyi, özellikle yangın riski taşıyan köylerdeki önleyici denetimlerin etkinliği, halkın bilgilendirilmesi ve eğitilmesi gibi konular eksik kalmıştır.

Yine yangınların ardından herhangi bir çevresel etki analizi yapılmamış, zarar gören ormanlık alanların tespiti, yeniden ağaçlandırma programı ve bölgesel rehabilitasyon planı kamuoyuna sunulmamıştır. Oysa bu tür yangınlar bir ekosistem meselesi olmakla beraber kırsal nüfusun geçim kaynaklarına doğrudan zarar veren sosyoekonomik bir sorundur. Zarar gören alanlarda hayvancılık yapılamamakta, meralar işlevsizleşmekte ve yer yer zorunlu göçler yaşanmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın her biri kendi sorumluluk alanı dâhilinde bu yangınlarla mücadelede görev üstlenmektedir; ancak yaşanan yangınlar, mevcut yapının bütüncül ve koordineli biçimde çalışmadığını, erken uyarı ve önleme mekanizmalarının yetersiz olduğunu ve çevresel duyarlılık açısından ciddi zaaflar bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Bu nedenle;

• Yangınların çıkış nedenlerinin detaylı biçimde incelenmesi,

• Kurumlar arası koordinasyonun ve hazırlık düzeyinin sorgulanması,

• Denetim, cezai işlem ve halk bilgilendirme süreçlerinin yeterliliğinin araştırılması,

• Yangın sonrası çevresel tahribatın boyutlarının tespiti ve yeniden ormanlaştırma politikalarının etkinliğinin değerlendirilmesi,

• Yangınların bölge halkının sosyal ve ekonomik yaşamına etkilerinin ele alınması, amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması zorunludur.