Küçük ve orta ölçekli işletmelerin karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye ekonomisinin bel kemiğini oluşturan küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler), her geçen yıl daha da derinleşen ekonomik kriz, enflasyon baskısı ve denetimsiz piyasa yapısı nedeniyle bir bir kapanmaktadır. Resmî verilere göre her yıl ortalama 150 bin iş yeri kapısına kilit vurmakta, binlerce aile geçim kaynağını yitirmektedir. Bu, sadece bir ekonomik kriz değil, aynı zamanda iktidarın bilinçli tercihlerinin sonucu olan yapısal bir çöküştür. Bu çöküşün en büyük nedenlerinden biri, AVM'lerin ve zincir marketlerin denetimsizce yayılması ve yarattığı vahşi rekabet ortamıdır. Bugün Türkiye'nin dört bir yanında hiçbir planlama, düzenleme ya da sınırlama olmaksızın açılan bu zincir yapılar, bulundukları bölgelerdeki esnafı adeta boğmakta, yüz yıllık ticaret kültürünü silmektedir.

Ülke genelinde faaliyet gösteren 456 AVM ve yaklaşık 60 bin zincir market, sadece büyük şehirlerde değil, artık en küçük ilçelerde ve köylerde bile yerli esnafın yaşam alanını yok etmektedir. Bu zincirlerin birçoğu uluslararası sermaye yapılarıyla bağlantılıdır ve kazançları çoğu zaman Türkiye dışına akmaktadır. Yani bu vahşi büyüme, sadece yerli esnafı değil, mili sermayeyi de eritmektedir. İktidar ise tüm bu tabloyu seyretmekle yetinmekte, "milli ekonomi" söylemini sadece propaganda düzeyinde kullanmakta, pratikte ise ulusal ekonomiyi yabancı sermayeye teslim etmektedir. Anayasa'nın 173. maddesi, devletin esnafı ve zanaatkârı korumasını açık bir görev olarak belirlemiştir. Ancak Ticaret Bakanlığı, bugüne kadar bu sorumluluğunu yerine getirmemiştir. Zincir marketlerin ve AVM'lerin açılışlarına yönelik hiçbir sınırlayıcı yasal düzenleme hayata geçirilmemiş, defalarca gündeme gelen Perakende Yasası sürekli olarak rafa kaldırılmıştır.

Perakende sektörü, plansız ve denetimsiz büyümeye bırakılarak küçük işletmeler kaderine terk edilmiştir. Bu da sadece bir ekonomik sorun değil; aynı zamanda sosyal bir yıkım, kültürel bir erozyon ve bölgesel eşitsizliklerin daha da derinleşmesi anlamına gelmektedir. Unutulmamalıdır kı bir ülkede yerli esnaf ayakta değilse, ekonomi bağımsız olamaz. Küçük işletmelerin yok sayıldığı, zincir sermayeye teslim edilmiş bir ekonomik model, uzun vadede sadece yoksulluğu, işsizliği ve bağımlılığı artırır. Bu noktada Anayasmızın 98'nci Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu Kurulmasını arz ederim. 18/07/2025

OPUP BASKANLE

PRUP BASKANL