Esnaf ve küçük işletmelerin kullandığı müziklerin telif hakları konusunda hem işletmeler hem de sanatçılar lehine düzenlemeler getirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye'nin dört bir yanında faaliyet gösteren küçük işletmeler, esnaflar, kafeler, restoranlar, oteller, düğün salonları ve özellikle kıyı turizmi bölgelerinde hizmet veren işletmeler, artan maliyetler nedeniyle ayakta kalma mücadelesi vermektedir. Kira, personel. giderleri, enerji maliyetleri, vergiler ve SGK yükleri her geçen gün artarken, işletmelerin karşısına bir de yüksek telif ücretleri çıkmaktadır. Hiç kimse sanatçının, bestecinin, söz yazarının ve eser sahibinin hakkına karşı değildir. Sanatçının emeği korunmalıdır. Ancak bugün yaşanan sorun, telif hakkının uygulanış biçimidir. Esnaf ve işletmeler MESAM, MSG, MÜYORBİR, MÜZİKBİR ve benzeri kuruluşların her biri tarafından ayrı ayrı ödeme talep edilmesi, kurum tarafından ayrı ayrı ücret talepleriyle karşı karşıya kalmaktadır.

İşletmelerden metrekare başına yıllık 6 bin TL'ye kadar telif ücreti talep edilmekte, bu rakam 100 metrekarelik bir işletmede yıllık 600 bin TL'ye kadar ulaşabilmektedir. Üstelik bu ücret tek bir kurum için değil, farklı meslek birlikleri ve kuruluşlar tarafından ayrı ayrı talep edilebilmektedir. Bu durum küçük işletmeler için çok daha ağır ve sürdürülemez bir mali yük oluşturmaktadır. Zaten yüksek kira, personel maaşı, elektrik, doğalgaz, vergi ve diğer işletme giderleri altında ezilen esnaf; aynı hizmet için birden fazla telif bedeli ödemek zorunda kalmaktadır. Küçük bir mahalle kafesi, aile işletmesi olan bir restoran veya sezonluk çalışan bir sahil işletmesi, bu yüklerin altında büyük işletmelerle aynı şartlarda mücadele etmeye zorlanmaktadır.

Bu mağduriyet özellikle kıyı turizmi bölgelerinde daha fazla hissedilmektedir. Sezonu birkaç ay süren işletmeler, yılın büyük bölümünde sınırlı gelir elde ederken yıllık telif ücretleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Yaz sezonunda ayakta kalmaya çalışan küçük oteller, plaj işletmeleri, kafeler ve restoranlar, yüksek maliyetler nedeniyle zorlanırken birden fazla kurumun ayrı ayrı talep ettiği telif bedelleri işletmelerin geleceğini tehdit etmektedir. Buradaki sorun sanatçı ile esnaf arasında değildir. Sorun, şeffaflığı ve denetimi yeterli olmayan sistemdedir. İşletmeler hangi eserin ne kadar kullanıldığını, ödedikleri ücretlerin nasıl hesaplandığını ve hangi oranlarda dağıtıldığını net olarak bilmek istemektedir. Ne sanatçının emeği görmezden gelinsin, ne de küçük işletmeler ağır ve belirsiz yüklerin altında ezilsin. Bu noktada telif haklarının sanatçı ve işletmeleri koruma altına alarak tekrar düzenlenmesi ve ücretlerin kurumlara ayrı ayrı olarak değil işletmeleri mağdur etmeyecek tutarda bir çatı altında ödeme yapmalarını sağlayacak Anayasamızın 98'nci Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğün'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederim. 23/06/2026

GRUD BASKANLID