Konya Ovası'ndaki tarımsal kuraklık ve su kıtlığı sorununun araştırılarak tarımsal sulama ihtiyacının giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Tarımda suyun etkin ve verimli kullanımı için yeni yöntem ve teknolojilerin geliştirilmesi ve sahaya tatbik edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda; sulama araç ve sistemlerinin yeni teknolojilerle geliştirilmesi, üretim planlamasının bölgedeki su varlığı dikkate alınarak yapılması, yağmur suyu hasadının yaygınlaştırılması ve sulamadan dönen suların ve atıksuların arıtılarak tarımsal sulamada kullanımının yaygınlaştırılması gibi önlemler maalesef yeterli olmamıştır.

Tarımsal sulama için kullanılabilecek kaynakların verimli ve etkin bir şekilde harekete geçirilip ekolojik, bitkisel ve hayvansal katma değer yaratılması suretiyle gıda arz güvenliğinin ve insan sağlığını temin edilmesi stratejik önemi haizdir. Bilhassa Covid-19 salgını ve Rusya-Ukrayna Savaşı sebebiyle baş gösteren gıda güvenliği riskleri, tarımın kritik bir sektör olduğunu bir kez daha göstermiştir. Diğer yandan, iklim değişikliğinin artan olumsuz etkileriyle birlikte tarımsal ürün arzını yeterli, erişilebilir ve sürdürülebilir şekilde sağlayabilmek giderek zorlaşmakta; siyasi, sosyal ve ekonomik alanda ilave tedbirlerin alınmasını gerekli kılmaktadır.

Tarladan sofraya kadar gıda güvenliğini sağlamak; planlı, iç ve dış şoklara karşı dirençli bir tarım sektörü oluşturmak, toprak ve su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde yönetimini temin etmek, tarımsal sulamayı etkin ve yeterli şekilde gerçekleştirebilmek; kuraklık ve çölleşme gibi sorunları gidermek ve iklim değişikliğine uyum kapasitesini artırmak tarıma önem atfeden ülkeler için bir zorunluluk halini almıştır. Türkiye de gayrisafi yurt içi hasılasında tarımın önemli bir yer tutmasından dolayı, bu alandaki sorunlara etkin çözümler hayata geçirerek tarımsal üretim arzında güvenlik ve sürdürülebilirliği ivedilikle sağlamak durumundadır.

Tarımsal üretim arzı, sadece gıdaya erişebilirlik açısından değil, tarımdan geçimini sağlayan milyonlarca çiftçimizin refahının temini açısından da önem taşımaktadır. Çiftçilerimizin tarımla ilgili en önde gelen talep ve beklentilerinden biri, tarımsal sulama imkân ve yeteneklerinin geliştirilmesi ile birlikte kuraklık ve çölleşmeye karşın tedbirlerin uygulanmasıdır. Bu çerçevede, Türkiye ortalamasının çok altında yağış alan Konya kapalı havzasının maruz kaldığı kuraklık ve çölleşme tehditlerinin son yıllarda iyice artığı, bu durumun sonucu olarak da tarımsal üretim arzının ve çiftçilerimizin gelir seviyesinin olumsuz etkilendiği bir gerçektir.

Yukarıda bahsedilen sorun ve risklerin en çok etkilediği Konya kapalı havzasında, günden güne daha değerli hale gelen su kaynaklarının acilen tedbir alınmazsa içme suyu ihtiyacını bile karşılamaya yeterli olmaktan çıkacağına dair endişeler güçlenmektedir. Bu durum, sık sık oluşan obruklar ve yarıklarla alarm veren Konya Ovası'na Ermenek Barajı, Manavgat çayı, Hirfanlı Barajı gibi havza dışından yeni su kaynakların getirilmesi yönündeki talep ve beklentileri artırmaktadır.

Bu çerçevede; Konya kapalı havzasında kuraklığın giderilmesi, bölgede iklim değişikliği sorunlarına uyum kapasitesinin artırılması, dış havzalardan Konya Ovasına tarımsal kullanım için ilave su getirilmesiyle sulama sorunlarının kalıcı biçimde çözülmesi ve benzeri tedbir, önlem ve politikaların konunun uzman ve tüm muhatapları tarafından araştırılması ihtiyacı hâsıl olmuştur.