Sahte diploma aracılığıyla kamu kurumlarına atanan kişilerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Son günlerde kamuoyuna yansıyan "sahte diploma" skandalı başta olmak üzere, kamu kurumlarından özel sektöre uzanan bir biçimde, yetkinlik ve lisans gerektiren alanlarda usulsüz biçimde görevlendirilen kişilerin varlığı, bu durumun halkın sağlığı ve güvenliği ile kamu kaynaklarının kullanımı üzerindeki etkileri: ayrıca Şırnak ta yapımı tamamlanan ya da devam eden baraj projelerinde sahte mühendis diploması ile yer alan kişilerin toplum güvenliğine ve ekolojik yapıya verdiği zararların araştırılması; liyakat ilkesinin ortadan kaldırılarak sadakat temelli kadrolaşmanın kurumsallaşmasının doğurduğu sonuçların tespiti ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.
GEREKÇE
Türkiye'de kamu kurumlarının işleyişi, liyakate dayalı değil: sadakat temelli atamalarla şekillenen, çürümüş ve denetimsizlikle malul bir yapı haline gelmiştir. Bu yapısal bozulmanın bir yansıması olarak Türkiye, son yıllarda Kızılay'ın çadır satması skandalından sağlık sisteminde ortaya çıkan "yenidoğan çetesi" gibi olaylara kadar birçok çarpıcı skandala tanıklık etmiştir.
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
Son olarak kamuoyuna yansıyan sahte diploma çetesi, bu kurumsal çözülmenin ve etik çöküşün en tehlikeli boyutlarından birini ortaya koymuştur. İçişleri Bakanlığı'nın resmî açıklamasına ve ulusal basına yansıyan bilgilere göre: bazı çete üyeleri kamu görevlilerinin e-imzalarını kopyalayarak e-Devlet ve diğer kamu sistemlerine sızmış; sahte diplomalar, sahte ehliyetler, sınav belgeleri düzenleyerek birçok kişiyi hem kamu kurumlarına hem de özel sektöre yerleştirmiştir. Bu durum, yalnızca bir sahtekârlık organizasyonu değil, aynı zamanda yapısal bir güvenlik krizine de işaret etmektedir.
Bu kapsamda, sahte diplomalı kişiler yalnızca sağlık, inşaat ve mühendislik alanlarında değil, avukatlık mesleği gibi hukuki güvenlik açısından büyük önem arz eden alanlara da nüfuz etmiştir. 6 Şubat 2023 depremlerinde hayatını kaybeden avukatların yerine sahte isimlerle barolara kayıt yapıldığı, hatta bu kişiler adına "rahmet" mesajları yayınlandığı ortaya çıkmıştır. Baro sisteminin ve YÖK'e bağlı diploma denklik süreçlerinin bu denli kolay manipüle edilebilmesi, hukuk sistemine duyulan güveni temelinden sarsmaktadır.
Aynı şekilde, 6 Şubat depremleri sonrasında yapılan seçimlerde, deprem bölgesindeki "kayıp" seçmenler konusu da kamuoyunun gündemine taşınmıştır. Hayatını kaybeden kişilerin yerine oy kullanıldığına yönelik iddialar, sadece seçmen kayıtlarının değil, vatandaşlıkla ilgili temel verilerin dahi güvenilirliğinin sorgulanmasına yol açmıştır. Bu durum, hem seçme ve seçilme hakkının güvencesi olan seçim sisteminin şeffaflığını, hem de devletin kurumsal kayıt sistemlerine duyulan güveni zedeleyen bir başka kırılma noktasıdır.
Bu skandalla birlikte, toplumsal alanda telafisi güç zararlar doğmuştur. İnşaat, sağlık, eğitim, psikoloji gibi uzmanlık gerektiren alanlarda sahte belgeli kişilerin görevlendirilmiş olması; yurttaşların can güvenliği açısından açık bir tehdittir. Sahte diplomalı kişiler eliyle yürütülen projelerin hukuki, teknik ve etik sonuçları bütün yönleriyle araştırılmalıdır. Kamuoyuna yansıyan örneklerden biri, inşaat mühendisi olmadığı halde sahte diplomayla faaliyet gösterdiği iddia edilen Mehmet Baykara'nın aralarında Ilısu, Şırnak ve Uludere barajlarının da bulunduğu çeşitli kamu projelerinde ve önemli altyapı yatırımlarında yer almış olmasıdır. Bu projelerin denetimsiz biçimde yürütülmesi, kamu kaynaklarının riske atılmasının yanı sıra, baraj güvenliği ve yerel halk açısından da ciddi sonuçlar doğurmuştur.
Şırnak'ın Uludere ilçesine bağlı Taşdelen (Nerweh) ve Işıkveren (Bellüh) Köyleri yakınındaki Kavşaktepe ve Ballı Barajı yapımlarına ilişkin olarak duvar çatlakları, barajdan sızıntı olması, köyün sular altında kalma riski ve can güvenliği şikâyetleri partimizce daha önce Meclis gündemine de taşınmıştır. Bu bilgiler, yalnızca teknik sorunlara değil, aynı zamanda denetim mekanizmalarının işlevsizliğine de işaret etmektedir.
Bugün gelinen noktada ise bu projelerde görev alan şahısların sahte diploma sahibi olduğunun ortaya çıkması, kamuoyuna yansıyan onlarca baraj, yol, köprü, sağlık tesisi gibi kritik alanlarda benzer sahteciliklerin söz konusu olabileceği yönünde kuvvetli şüpheler doğurmuştur. Bu durum, sadece hukuki ve idari değil, aynı zamanda etik, siyasi ve tarihsel sorumlulukları da beraberinde getirmektedir.
DEM Parti olarak yıllardır Şırnak'ta yapılan barajların yalnızca çevresel bir tahribat yaratmadığını; aynı zamanda bölgenin sosyopolitik yapısını dönüştürmeye yönelik araçlar olduğunu vurguladık. Bugün ise bu barajların sahte diplomalı kişiler eliyle inşa edilmiş olması ihtimalinin doğmuş olması hem güvenlik boyutu hem de devletin halkla kurduğu ilişki açısından kritik bir kırılma noktasıdır.
Bu sebeplerle; sahte diploma çetelerinin devlet kurumlarıyla olan bağlarının tespit edilmesi, bu çeteye hangi kamu görevlilerinin destek verdiğinin ve hangi projelerde görev aldıklarının belirlenmesi, sahte belgelerle görev alan kişilerin yarattığı kamu zararının ve toplumsal tahribatın boyutlarının ortaya konması, Şırnak başta olmak üzere çevresel, sosyal ve yapısal risk taşıyan projelerde bu tür usulsüzlüklerin etkisinin araştırılması, liyakatin tasfiye edilerek sadakat temelli kadrolaşmanın kamu yönetimi üzerindeki etkilerinin açığa çıkarılması ile kurumların yeniden inşası için hangi yapısal reformların gerekli olduğunun belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.