Şap hastalığının ülkemizdeki hayvancılık sektörü üzerindeki etkilerinin tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son dönemde yeniden yayılım gösteren şap hastalığı salgını, alınan tedbirlerin yetersizliği ve çözüm üretilmemiş olması nedeniyle üreticilerin yaşamını doğrudan etkilemektedir. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün (WOAH) de çok bulaşıcı ve yüksek ekonomik kayıplara yol açan bir hastalık olarak tanımladığı şap, hem gıda arz güvenliği hem de hayvancılık ekonomisi açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Hastalık nedeniyle birçok ilde hayvan pazarlarının kapatılması, hayvan hareketlerinin kısıtlanması ve karantina uygulamaları, üreticilerin gelirlerini düşürmüş; et ve süt arzında istikrarsızlıklara yol açmıştır. Erzurum ve çevresinde hayvancılıkla geçimini sağlayan binlerce aile, salgın nedeniyle büyük kayıplar yaşamaktadır.

Özellikle Erzurum'un Çat ilçesinde üreticilerin yaşadığı sorunlar, mevcut tablonun vahametini ortaya koymaktadır:

• Tarım Il Müdürlüğü'nün yürüttüğü aşılama çalışmalarında personel yetersizliği nedeniyle aşılama oranı %20'de kalmıştır.

• Kullanılan Draksin aşısının uygulanmasında gecikmeler yaşanmakta, aşılamanın yetersiz kalması nedeniyle hayvancılıkla uğraşan vatandaşlar ciddi maddi kayıplar yaşamaktadır.

• Hayvan sevk yasağı devam ettiği için üreticiler hayvanlarını satamamakta, borçlarını ödeyememekte ve ekonomik sıkıntıları giderek büyümektedir.

• Aşılaması yapılmış, 21 günlük karantina süresi dolmuş hayvanlarda dahi sevk yasağı sürmektedir.

• Üreticiler, şap hastalığına neden olan SAT-1 virüsünün Çat sınırlarında bulunmadığını, Erzurum Il Müdürlüğü'nün de Çat, Tekman ve Aşkale ilçelerinde vaka olmadığını açıkladığını belirtmektedir. Buna rağmen sevk yasağının devam etmesi büyük mağduriyet yaratmaktadır.

• Vatandaşların talebi, hayvan sevklerinin veteriner kontrolünde yapılmasıdır.

• Ayrıca hayvan küpelemelerindeki eksiklikler nedeniyle üreticiler kontrol noktalarında mağdur olmakta, satış ve sevk süreçlerinde ek engeller yaşamaktadır. Bu tablo, yalnızca şap hastalığının biyolojik boyutunu değil, aynı zamanda tarım politikalarının yetersizliğini, saha uygulamalarındaki aksaklıkları ve üreticilerin sosyal-ekonomik kırılganlıklarını gözler önüne sermektedir.

Aşılama kampanyalarına rağmen farklı serotiplerin (özellikle SAT-1) görülmesi, biyogüvenlik ve aşılama tedbirlerinin daha kapsamlı ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Salgının kontrol altına alınamaması, kırmızı et ve süt ürünleri fiyatlarında istikrarsızlığa yol açabilecek, üretici ve tüketici açısından derin sorunlar doğurabilecektir. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2024 yılında şap hastalığında "%80 oranında azalma sağlandığını" kamuoyuna açıklamış olmasına rağmen, 2025 yılında vakaların yeniden artış göstermesi alınan önlemlerin yeterliliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu nedenle mevcut uygulamaların sahadaki etkilerinin araştırılması, üreticilerin yaşadığı mağduriyetin boyutlarının ortaya konulması, aşı temini ve karantina tedbirlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi, çiftçilerin zararlarının telafisine yönelik önerilerin geliştirilmesi ve ulusal düzeyde daha etkin bir mücadele planının hazırlanması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin konuyu tüm yönleriyle incelemesi büyük önem taşımaktadır.

10 new vin