Eğitim alanında çocukların maruz kaldığı sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Milli Eğitim Bakanı'nın "12 yıllık zorunlu eğitimin uzun olduğu" yönündeki açıklamaları kamuoyunda kaygıya yol açmıştır. 2012'de getirilen 4+4+4 sistemi ile kız çocuklarının okullaşma oranlarının düştüğü verilerle sabitken, şimdi de 4+4+2 formülü gündeme getirilerek eğitim süresi daha da kısaltılmak istenmektedir. Bu yaklaşım, çocukların erken yaşta eğitimden koparılmasının, ucuz iş gücü olarak sömürülmelerinin ve özellikle kız çocuklarının evlilik ya da bakım emeğine mahkum edilmesinin önünü açacaktır.

MEB'in 2023-2024 verilerine göre; ilkokulda %95 olan net okullaşma oranı ortaokulda %91,5'a, lisede ise %88'e düşmektedir. İlkokulda %98,7 olan okulu tamamlama oranı lisede %81,2'ye kadar gerilemektedir. Açık öğretim ortaokuluna kayıtlı 154 bin, açık lise öğrencisi 950 bini aşarken, MESEM'lerde 421 bin çocuk fiilen örgün eğitim dışına itilmiştir. Bu çocukların devamsızlığı ya da okul terki sistematik biçimde takip edilmemektedir. UNICEF ve TÜİK'in hazırladığı Türkiye'deki Çocuklar 2024 Raporu da yoksulluğun eğitimi doğrudan etkilediğini göstermektedir. 7 milyondan fazla çocuk yoksul durumdadır. Buna rağmen öğrencilere günde bir öğün ücretsiz yemek verilmesine yönelik teklifler reddedilmiş; taşımalı eğitim servisleri ve okul temizlik görevlileri "tasarruf" gerekçesiyle ortadan kaldırılmıştır. Öğretmen açığı ise ücretli ve sözleşmeli öğretmenlik gibi güvencesiz istihdam yöntemleriyle kapatılmaktadır.

Eğitimde niteliğin düşüşü merkezi sınav sonuçlarıyla da teyit edilmektedir. 2024 YKS'de temel matematik testinde ortalama doğru sayısı yalnızca 7,9; fen bilimlerinde 3,4 olarak gerçekleşmiş, 63 bin öğrenci sıfır puan almıştır. OECD PISA raporuna göre de Türkiye, matematikte 39., okumada 36., fende 34. sıradadır. Bu tablo, çocukların dünyadaki gelişim hızına ayak uyduramadığını göstermektedir.

Öte yandan müfredatta dini öğelerin artırılması, karma eğitimden uzaklaşılması, kız-erkek öğrencilerin ayrıştırılmasına yönelik uygulamalar ve dini vakıflarla imzalanan protokoller, Anayasa'nın laiklik ve eğitimde fırsat eşitliği ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Eğitim sisteminin; eşitlikçi, laik, bilimsel, özgürlükçü, çocuk haklarını esas alan bir anlayışla yeniden yapılandırılması elzemdir. Okullar açılırken, çocukların bilimsel, kamusal ve nitelikli eğitime erişim hakkının yeniden ele alınması ve yapılacak çalışmaların belirlenmesi amacıyla Meclis sorumluluk almalıdır.