Türkiye'nin demiryolu yük taşımacılığında Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı çerçevesindeki yükümlülüklerinin değerlendirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2029'a kadar demiryolunun yük taşımacılığındaki payını %10'a, 2035'e kadar ise %20'ye çıkarma hedefi koymuşken, bu oran hâlen %1'in dahi üzerine çıkamamıştır. Bu başarısızlıkta; altyapı yatırımlarının verimsizliği, mevzuat uyumsuzlukları, özel sektörün rekabet ortamı bulamaması, TCDD'nin yaşlanan araç filosu, kapasite kullanımının atıl kalması gibi çok boyutlu yapısal sorunların etkili olduğu görülmektedir.

Demiryolu Taşımacılığı Derneği (DTD) ve sektör temsilcileri, özel sektörün sisteme eşit şartlarda katılamamasının serbestleşme sürecini işlevsiz kıldığını, kamu yatırımlarının somut karşılık bulamadığını ve hızlı tren hatlarının yük taşımacılığına entegre edilmediğini belirtmektedir.

Öte yandan kamu kaynaklarıyla milyarlarca lira harcanarak inşa edilen demiryolu altyapısının büyük ölçüde atıl kalması, yatırım planlamasında verimlilik ve etki analizlerinin yeterince yapılmadığını göstermektedir. Bu durum, kamu bütçesinin sürdürülebilirliği ve yatırım önceliklerinin yeniden değerlendirilmesi açısından da Meclis denetimini gerekli kılmaktadır.

Bunun yanı sıra, Türkiye'nin jeopolitik avantajına rağmen Orta Koridor ve diğer uluslararası lojistik hatlara etkin şekilde bağlanamaması, liman bağlantılarının eksikliği ve intermodal taşımacılığın desteklenmemesi gibi başlıklar ülkenin dış ticaret kapasitesini sınırlamaktadır.

Avrupa Birliği Yeşil Mutabakat hedeflerine paralel olarak AB ülkeleri demiryolu taşımacılığına stratejik bir yönelim göstermektedir. Buna karşın Türkiye, bu alandaki uluslararası taahhütlerine rağmen gerek mevzuat uyumu gerek uygulama bakımından oldukça geridedir. Türkiye'nin lojistik üs olma hedefi, demiryolunun stratejik yatırım kapsamına alınmaması, özel sektöre teşvik ve finansman desteği sağlanmaması ve yaşlanan filonun yenilenmemesi gibi nedenlerle ciddi risk altındadır.

Ayrıca, afet riskleri ve jeopolitik gerilimlerin arttığı bir dönemde, demiryolu taşımacılığı yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik ve güvenlik açısından da kritik bir altyapı alanıdır. Deprem gibi doğal afetlerde kara yollarına alternatif oluşturabilecek demiryolu ağı, mevcut haliyle ne esnek ne de dirençlidir. Bu yönüyle demiryolu yatırımları sadece lojistik değil, aynı zamanda afet yönetimi ve ulusal güvenlik politikalarının da ayrılmaz bir parçası Bu nedenlerle, ülkemizde demiryolu taşımacılığının mevcut durumu ile kamu politikalarının başarısızlık nedenlerinin ortaya konması, yatırım planlarının ve özel sektör katılımının şeffaf biçimde değerlendirilmesi, uluslararası normlara uygun reformların belirlenmesi, TCDD'ye ait lokomotif ve vagon filosunun ekonomik ömrünün tahlil edilmesi, raylarda yaşanan verimsizliğin neden ve sonuçlarının irdelenmesi, ulusal taşımacılık güvenliğinin tespit edilmesi amacıyla Meclis araştırması açılması zaruridir. Selank TüexÖELU BueSA Haka Senet oyun Ayar Jüksel Arslan Ankera Metn Ergen İnatla Riaven Uz Ganallele Ahmet Eşref fakıbaba Ankara І Tим ким!. toffelch leede Joager C кoмкa Sefe Coni Hatas Ersu Beyes istuba Matahar M. Cihan Pacae is tenten - Burhanatlin Kocaman Mersin atacaman Horoen Kirkpner (zar dyomm Burak AKtURAK ISTANBUL DAlarak Öner kerakez Hude Ayguca Türkoş Toz Adana Yaves Anden Trabzon Mehmet Muskk GÜZBAN Gaziaka Erher Usta Somon delan Teze, Tondes