Çocuklarda yetersiz beslenme nedeniyle ortaya çıkan bodurluk sorununun araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Genellikle yoksulluk, anne sağlığı ve beslenmesinin kötü olması, sık görülen hastalıklar ve/veya erken çocukluk çağında yetersiz ve dengesiz beslenme ve bakım sorunları nedeniyle ortaya çıkan kronik veya tekrarlayan yetersiz beslenmenin sonucu ortaya çıkar. Bodurluk, çocukların fiziksel ve bilişsel gelişimlerini olumsuz olarak etkiler.!

Çocukların sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenmemeleri, yoksulluk, sağlıklı ve ucuz, gıdaya erişimdeki güçlükler ve sosyoekonomik koşullar; zayıflık, bodurluk, fazla kiloluk ve obezite gibi farklı sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına ve bu sorunların derinleşmesine neden olmaktadır. Yetersiz ve dengesiz beslenme, yoksulluk, gelir adaletsizliği, sağlıklı gıdaya erişimdeki güçlükler ve sosyoekonomik koşullar bu sorunu derinleştirmektedir. Bodurluk, yalnızca çocukların fiziksel gelişimlerini değil; aynı zamanda zihinsel kapasitelerini, eğitim başarılarını ve ilerleyen yıllarda istihdama, iş gücüne katılımlarını da olurisuz etkilemektedir. Bu durum, ülkemizin gelecekteki ekonomik, sosyal ve beşeri kalkınmasını da olumsuz etkileyen bir boyuttur.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ortalaması yüzde 12,4 iken Türkiye OECD üyeleri arasında yüzde 22.4 ile çocuklarda yoksulluğun en yüksek olduğu ikinci ülkedir. Yoksulluk yetersiz beslenmeye, yetersiz beslenme de bodurluk ve gelişim geriliği riskine yol açmaktadır.

Ancak Türkiye'deki Çocuklar 2024 İstatistiklere Bakış raporunda' 0-4 yaş grubundaki çocuklarda %6 bodurluk oranı ile hala 2018 yılı verisine atıf yapılması da gözden kaçırılmaması gereken bir detaydır. Bir an evvel bu veri her yaş grubu için güncellenmeli ve buna dair önleyici politikalar hayata geçirilmelidir.

Ülkemizde yetersiz beslenme ve bunun yol açtığı bodurluk sorunu Meclis tutanaklarına da yansımıştır. 16 Ocak 2020 tarihli Obezite İle Mücadele Yöntemleri Ve Cerrahi Uygulamadaki Malpraktis İddialarının Araştırılması Ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Alt Komisyonu toplantısında' Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Sağlıklı Beslenme Ve Hareketli Hayat Daire Başkanı Doç. Dr. Nazan Yardım şu ifadeleri kullanmıştır: N. M. +

' https:/hsgm.saglık.gov.tr/depo/birimler/saglıki-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/K/taplar/Turkiyo_Cocukluk_Cagi_Obezike_Arastrm/asl._2022 2 https://www.tüik.gov.tr/media/announcements/Turkiye_Cocuk_2024TR.pdf

3 CRUP BASY ANM t... Türkiye'de bir de yetersiz beslenme problemi var. Türkiye'de bodurluk yani kronik malnütrisyon -yani çocukların kronik açlığa maruz kalması diye de düşünebiliriz- yüzde 2,3'ken batıda bu oran yüzde 1'lere düşüyor ama doğuya gittiğimizde tam tersi pozisyonu biz bodurlukta görüyoruz. Doğu'da 3,5'lara çıkıyor fakat Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 5,4. Koymadım buraya; erkek çocuklarda yüzde 6, kız çocuklarda 5,5; bu, ciddi bir rakam, Avrupa'nın hiçbir ülkesinde biz bunu görmüyoruz. Bodurlukta 7-8 yaş çocuklarda bu bölgedeki yüzde 6 ve 5,5 rakamlarını, yetersiz beslenme rakamlarını görmüyoruz."

Ülkemizde özellikle son yıllarda gıda fiyatlarında yaşanan tırmanış, derin yoksulluk kıskacındaki ailelerin ve bu ailelerdeki çocukların sağlıklı ve ucuz gıdaya erişimini ciddi şekilde tehlikeye sokmuştur. Güncel verilere göre yıllık gıda enflasyonu olan %33,28 ülkemiz dünyada ilk sırada yer almaktadır. Birleşik Kamu - Iş'in son verilerine göre gıda fiyatlarında son bir yılda yaşanan artış ise yüzde 61,5'tir.

İstatistiklerle Çocuk 2024 verilerine baktığımızda, maddi yetersizlikler nedeniyle çocukların günde en az bir kez taze sebze ve meyve tüketimi yapamadığı hanehalkı oranı %10, günde en az bir kez et, tavuk veya balık içeren yemek tüketemeyen hane halkı oranı %23.1 olmuştur. TÜRK-İŞ verilerine göre, dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması tutarı yani açlık sınırı 27.111 TL, gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı yani yoksulluk sınırı ise 88.310 TL'dir. Yani 22.104,67 TL olan asgari ücret açlık sınırının çok altında kalmaktadır. Bu da bebeklerde ve çocuklarda telafisi mümkün olmayacak yetersiz beslenme sorunlarına yol açmaktadır.

Bir an evvel ülke genelini kapsayacak şekilde çalışmalar başlatılmalı, derin yoksulluk döngüsünü kıracak şekilde tüm okullarda bir öğün ücretsiz beslenme programları hayata geçirilmelidir. Çocuklarımızın sağlıklı beslenmesini güvence altına almak, büyüme ve gelişim süreçlerini takip etmek, mevcut sorunların nedenlerini ortaya koymak ve telafisi zor sonuçlar ortaya çıkmadan ivedi çözüm önerileri geliştirmek amacıyla; çocuklarda bodurluk sorununun tüm yönleriyle araştırılması için konunun Meclis çatısı altında araştırılması uygun olacaktır.

1. Veribi Bakü- lop le Manisa li ' Feyt Taas Ordu tw S Wahmut Tanu! Sualtur fe Mahir POLAT Tamir Klat T. NALBANTOEL RZMiR "AND:M Sezen NEk Duartll- Salu. 13 Ümit Özlale Izmir 18 *ALK PARTIS 20 GRIPPASTY