IŞİD'in kaçırarak Türkiye'ye getirdiği iddia edilen Ezidi kadın ve kız çocuklarının durumlarının araştırılarak kurtarılması ve korunması için yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kaçırılan Ezidî kadın ve çocukların önemli bir kısmı hâlâ kayıptır. Birleşmiş Milletler, Avrupa Parlamentosu ve uluslararası insan hakları örgütleri, bu suçları soykırım, insanlığa karşı suç ve savaş suçu olarak tanımıştır. 2016 yılında BM İnsan Hakları Konseyi raporuna göre, en az 6.417 Ezidî kadın ve çocuğun kaçırıldığı, bunlardan binlercesinin akıbetinin hâlâ belirsiz olduğu kaydedilmiştir.

Uluslararası insan hakları raporlarında, Türkiye'nin bazı kentlerinde (özellikle Ankara, Konya, Gaziantep, Şanlıurfa ve İstanbul) IŞİD üyeleri tarafından kaçırılan Ezidî kadın ve çocukların tutulduğuna, sahte kimliklerle ev hizmetlerine veya zorla evliliklere sürüklendiğine dair ciddi iddialar bulunmaktadır. Bu iddiaların önemli kısmı hem uluslararası hem ulusal basında belgelenmiştir. Buna rağmen, Türkiye'de bu konuda etkin bir soruşturma yürütülmemiş; kaçırılan Ezidî kız çocuklarının bulunması yönünde kapsamlı bir mekanizma oluşturulmamıştır.

Türkiye; Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi'ne (CEDAW), Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye, İnsan Ticaretine Karşı Avrupa Konseyi Sözleşmesi'ne, İstanbul Sözleşmesi'ne (2021'de çekilse de yükümlülükler geçmiş döneme ilişkin geçerliliğini korur) ve Roma Statüsü'ne taraf olmasa da uluslararası teamül hukukuna göre bu suçların önlenmesinde sorumludur.

Bu kapsamda, Türkiye'de bulunabileceği değerlendirilen Ezidî kadın ve çocukların tespiti, korunması, kimliklerinin iadesi ve rehabilitasyonu amacıyla kapsamlı bir araştırma yapılması gerekmektedir.

Bu araştırma kapsamında TBMM'nin;

1. Türkiye sınırları içinde Ezidî kadın ve çocukların zorla alıkonulup alıkonulmadığını,

2. Bu konuda emniyet, istihbarat ve adli kurumların yürüttüğü (veya yürütmediği) soruşturmaları,

3. İnsan ticaretiyle mücadele politikalarının Ezidî mağdurlar için yeterli olup olmadığını,

4. Mağdurların psikolojik, sosyal ve hukuki destek mekanizmalarına erişim durumunu,

5. Uluslararası işbirliği (BM, IOM, Ezidi Rescue Network vb.) düzeyinde atılması gereken adımları, araştırması elzemdir.

Ezidi kız çocuklarının akıbeti yalnızca Ezidî toplumunun değil, tüm insanlığın vicdanını ilgilendiren bir meseledir. Bu suçların faillerinin yargılanması, mağdurların kimliklerine ve özgürlüklerine kavuşması, Türkiye'nin insan hakları ve uluslararası hukuk yükümlülüklerinin bir gereğidir.

Bu nedenlerle, kaçırılan Ezidî kız çocuklarının akıbetinin tespit edilmesi, insan ticareti ve savaş suçlarının aydınlatılması, mağdurların korunması ve onarıcı adaletin sağlanması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması zorunludur.