Çocukların suça sürüklenmelerindeki nedenlerin tüm yönleriyle araştırılarak ceza infaz sistemi içerisinde çocukların durumu hakkında alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Konuya dair düzenli, nitelikli verilerin toplum ile paylaşılmamasına karşın çocuk ve gençlik hapishanelerinin toplam kapasitesinin 2700-3000, eğitimevlerinin toplam kapasitesinin ise 550 civarında olduğu bilinmektedir. Yetişkin hapishanelerinde de çocuk koğuşlarının bulunduğu bilgisi hesaba katıldığında, büyük kısmını kız çocukların oluşturduğu, 1500 civarında çocuğun yetişkin hapishanelerinde tutulduğu görülmektedir. Bu veriler, çocukların suç ile ilişkilenmesinin veya kanun ile ihtilaflı hale getirilmesinin salt cezalandırma usulüyle ile "yönetilmeye" çalışıldığının açık göstergesidir. Ancak hapsetme odaklı politikalar neticesinde çocukların "suç" olgusuyla tekrarlı ilişkilenmesi arasında bir doğru orantı olduğu, yapılan birçok araştırmaya göre sabittir. Zira sanık odaklı, cezalandırıcı yaklaşımın bir sonucu olarak çocuklar, hapishanelerde istismar, fiziksel/psikolojik şiddet gibi suçların mağduru olur iken diğer yandan ise, suç örgütleriyle ilişkilenmelerine zemin hazırlandığı için, "fail" pozisyonuna da geçebilmektedir.

Türkiye'de çocuklar için bütüncül bir yargılama usul kanunun bulunmaması, Çocuk Koruma Kanunu'nun yalnızca "tavsiyelerden" oluşan bir metin niteliğinde olması, çocukları ilgilendiren hususların torba yasalar içerisinde, çocuk odaklı yaklaşımdan son derece uzak şekilde düzenlenmesi, çocukların ceza infaz sisteminde yetişkinlerle "çarpık" bir şekilde eşitlenmesine neden olmaktadır.

İktidarın, kamuoyunda yoğun tartışmalar yaratan, birçoğu acılarla da dolu olan, vakaları adeta bir "fırsata" çevirmeye ve bir illüzyon yaratmaya çabaladığı ile sıkça karşılaşılmaktadır. Bu vesileyle çocukların suç ile ilişkilenmesinin önündeki sistemik nedenlerin görmezden gelinmesiyle salt zahiri olana karşı bir kavgaya girerek, "etkin mücadele" edildiği belirtilmektedir. Halbuki çocukların suça sürüklenmesi de, toplumsal yaşamın her zerresinde görülen kriz ve kaos hali de, iktidarın normsuzluğu yeni bir norm haline getirdiği mevcut yönetsel akıldan azade değildir.

Neoliberal politikaları düstur edinen iktidarın finansallaşma, mülksüzleştirme yönlü pratiklerinin bir nevi sonucu olan eğitimin niteliğinin düş(ürül)mesi ve tüm bunların neticesi olarak işsizlik, yoksulluk, kimliksizleştirme ve geleceksizleştirme hesaba katılmadan atılacak her adım, 11. Yargı Paketi olarak basına servis edilen teklifte de görüldüğü üzere suçla değil, çocuklarla mücadele etmek anlamına gelecektir.

Hemen her gün bir iktidar yetkilisi tarafından, bir kısmı açıklanarak, normalleştirilmeye çalışılan çocuk tanımının dahi revize edilmeye çalışıldığı olası düzenlemeler, çocuk haklarının temelden reddiyesi anlamına gelmektedir. Zira "18 yaşına kadar herkes çocuktur" prensibi toplumsal, kültürel, biyolojik, psikolojik ve pedagojik ilkelerin bir gereği olmasının yanı sıra uluslararası yükümlülükler arasındadır aynı zamanda. Bilindiği üzere Pekin Sözleşmesinde de çocuk "mevcut hukuk sistemi içerisinde işleyebileceği bir suçtan ötürü, kendisine yetişkinlerden farklı davranılması gereken kişidir" şeklinde tariflenmektedir. Çocuk haklarını yok sayan tüm olası planların aksine ceza infaz sistemi içerisinde çocuklara dönük "koruma-önleme-onarma" üçlüsünün merkeze alındığı bir çerçeveyle hareket edilmesi, etkin bir çocuk koruma sisteminin inşa edilmesi gerekmektedir. Demokratik toplum inşasının da gereği olarak toplumun katılımının kritik bir yer işgal ettiği bu hususta, mağdur merkezli yaklaşımın benimsenmesi, çocuğun sorumluluk almasının altyapısının oluşturulması, zararın onarımı ve yeniden entegrasyonun koşullarının oluşturulması gerekmektedir. Tüm bunlar ışığında çocukların suç ile ilişkilenmesinin/suça sürüklenmesinin altında yatan yapısal nedenlerin tespit edilmesi, çocuk odaklı bir adalet sisteminin tesis edilmesine dönük gerekli düzenlemelerin yapılması için Meclis araştırması açılması elzemdir.

5 Cent