Yıllık elektrik tüketim kademesinde yapılması planlanan değişikliğin etkilerinin ve enerji fiyatlandırılmasındaki sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 2026 yılı başında yürürlüğe girmesi planlanan yeni düzenlemesiyle, mesken aboneleri için yıllık tüketim sınırı 5.000 kW'den 3.000 kWh'ye düşürülecektir. Bu düzenleme ile birlikte, bugüne kadar devlet desteği kapsamında ulusal tarifeden yararlanan milyonlarca abone, "yüksek tüketici" sınıfına geçerek borsa fiyatı üzerinden elektrik bedeli ödeyecektir. Bu değişikliğin yaklaşık %15 oranında aboneyi etkileyeceği ve faturalarda %60'a varan artışlara yol açabileceği öngörülmektedir.

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), bu politikayı devletin enerji alanındaki sorumluluğundan geri çekilme" olarak nitelendirmekte; Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elden) ve TESPAM gibi kurumlar ise sübvansiyon yükünün azaltılması açısından gerekli bir adım olarak görmektedir. Ancak farklı toplumsal kesimler üzerindeki etkiler, bütüncül bir analizle değerlendirilmeksizin bu düzenlemenin yürürlüğe girmesi ciddi sosyal ve ekonomik riskler barındırmaktadır.

EMO verilerine göre, dört kişilik bir ailenin ısıtma ve soğutma hariç temel elektrik ihtiyacı yıllık 2.760 kW'tir. Dolayısıyla 3.000 kWh'lik yeni sınır, "asgari yaşam tüketimini" kapsar hale gelmektedir. Bu, söz konusu düzenlemenin artık yalnızca yüksek tüketicileri değil, ortalama gelir düzeyine sahip geniş kitleleri de doğrudan etkileyeceğini göstermektedir. Özellikle Ege ve Akdeniz gibi elektrikle ısıtma ve soğutmanın yaygın olduğu bölgelerde, haneler bu sınırı aşmak zorunda kalacaktır.

Tarımsal üretimde süt sağım makineleri, sulama pompaları ve soğutma sistemleri elektrikle çalışmaktadır. Bu sistemlerin tüketimi 3.000 kW'yi fazlasıyla geçtiğinden, çiftçiler artan maliyetlerle karşı karşıya kalacak; bu durum gıda enflasyonunu tetikleyecek ve üretim maliyetlerini yukarı çekecektir.

Hukuki açıdan da belirsizlikler mevcuttur. EMO, daha önce 5.000 kWh sınırına ilişkin düzenlemeye karşı dava açmıştır. Yargı süreci sonuçlanmadan sınırın 3.000 kWh'ye düşürülmesi, idarenin işlemlerinde hukuki güvenlik ilkesini zedelemektedir.

Yeni düzenlemenin enerji verimliliğini teşvik eden, fakat gelir adaletini koruyan biçimde uygulanabilmesi için; mevcut kademeli tarife sisteminin etki analizinin yapılması, enerji yoksulluğu haritalarının çıkarılması, bölgesel tüketim farklarının dikkate alınması, elektrik dağıtım altyapısındaki yatırım eksikliklerinin giderilmesi ve kamusal denetimin güçlendirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak; bu düzenleme yalnızca teknik bir enerji politikası kararı değil, vatandaşın temel yaşam maliyetini doğrudan etkileyen bir sosyal mesele haline gelmiştir. Faturaların artışı, yoksulluk sınırı altında yaşayan milyonlarca haneyi daha da zor durumda bırakacaktır. Enerji fiyatlandırma politikalarının yeniden kamu yararı ekseninde tasarlanması, sübvansiyonların adil ve sürdürülebilir biçimde uygulanması ve vatandaşın temel enerji hakkının korunması amacıyla TBMM'de bir Meclis Araştırması açılması zorunludur.