Motokuryelerin karşılaştıkları sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Günümüz şehir yaşamının vazgeçilmez bir parçası hâline gelen Motosikletli Kuryeler, toplumsal hayatın süratle ilerlemesini sağlayan önemli bir iş gücünü temsil etmektedir. Ancak bu hayati görevi üstlenen kuryeler, çalışma koşulları açısından en savunmasız ve en riskli grupların başında yer almaktadır.

Yoğun trafik baskısı, zamanla yarışılan teslimat süreçleri ve her an ölümcül kazalarla iç içe geçirilen mesai saatleri; bu meslek grubunun karşı karşıya olduğu temel gerçekliklerdir. Buna karşın kurye emeğinin karşılığı olan ücretler, yaşam standartlarını düşüklük sınırında tutmakta, hatta çoğu zaman bu sınırın da altında bırakmaktadır.

Ekonomik Yük: Çalışarak Değil, Savaşarak Hayatta Kalmak Türkiye'de günümüz ekonomik koşulları göz önüne alındığında; benzin fiyatları, motor bakım ve tamir giderleri, yedek parça ücretleri sürekli artmaktadır. Bu yükseliş, kendi aracını kullanarak ekmek parasını kazanmaya çalışan kuryeler için katlanılamaz bir mali yüke dönüşmektedir.

Çoğu zaman kazançlarının önemli bir kısmı, henüz cebine girmeden yakıt ve bakım giderleri tarafından tüketilmekte; kuryeler yalnızca sipariş teslim etmeye değil, var olma mücadelesine zorlanmaktadır.

Zorunluluklar Değil, Bitmek Bilmeyen Dayatmalar Son dönemde yürürlüğe giren motosiklet kullanımında eldiven ve gözlük takma zorunluluğu, güvenlik kaygısıyla açıklanıyor olsa da uygulamada ekonomik gerçekler göz ardı edilmektedir. Koruyucu ekipmanların piyasa fiyatları, Ülkenin mevcut ekonomik şartlarına kıyasla son derece yüksektir.

Zaten bakım masraflarını karşılamakta zorlanan kurye, Yakıt parasını denkleştirmek için çabalayan kurye, Şimdi bir de pahalı ekipman zorunluluğuyla karşı karşıyadır.

Bu düzenlemeler yerli ve uygun maliyetli üretim sağlanmadan yürürlüğe konulduğunda; iş güvenliğinden ziyade, belirli çevrelerin ekonomik çıkarlarına hizmet eden zoraki bir ticari yönlendirme görüntüsü vermektedir.

P1 Yetki Belgesi Zorunluluğu Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle birlikte; 15 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme ile Motosikletli Kuryelere P1 Yetki Belgesi alma zorunluluğu getirilmiştir.

Bu zorunluluğun mali tablosu şöyledir:

P1 Yetki Belgesi Bedeli: 15.142 TL Her araç için ek olarak: 3.019 TL

Zaten ekonomik olarak ayakta kalmakta zorlanan bir kurye için bu tutarlar yük değil, açıkça bir ekonomik yaptırım niteliğindedir.

Üstelik bu belge; kuryelerin gelirini artıracak, güvencesini güçlendirecek herhangi bir iyileştirici unsur sunmamakta; yalnızca yeni bir ödeme kalemi oluşturmaktadır.

Bu bağlamda söz konusu düzenleme; güvenlik, denetim ya da mesleki standartları geliştirmekten çok, kuryelerin cebine uzatılan yeni bir tahsilat kapısı izlenimi yaratmaktadır. Emekçinin sırtındaki yük artırılırken, karşılığında tek bir hak, tek bir yeni güvence sunulmamaktadır.

Gerçek Güvenlik: Ceza ile Değil, Sosyal Haklarla Sağlanır Motosikletli Kuryelerin ihtiyaç duyduğu güvenlik, yalnızca ekipman mecburiyetleri ve belge zorunlulukları ile sağlanamaz. Güvenliğin temel unsurları şunlardır:

Adil ve yeterli ücret politikaları Eksiksiz sosyal güvence Trafikte kurye varlığının ciddiye alınması Çalışma saatlerinin insan sağlığına uygun düzenlenmesi Kurye görüşlerinin karar süreçlerine dahil edilmesi Bir insan hayatını korumak, yalnızca yönetmelik maddesi eklemekle değil; emekçinin koşullarını iyileştirmekle mümkündür.

Değer Görmeyen Emek, Toplumsal Vicdanda Yaradır Motosikletli Kuryeler, modern ekonominin hızla dönen çarklarında hayati rol oynayan, ancak en fazla ihmal edilen emekçilerdir. Toplumun her kesimi tarafından görülen, fakat hak ettiği değeri bir türlü alamayan bu insanlar;

Geciken bir siparişin değil, Görmezden gelinen bir insanlık dramının öznesi hâline getirilmektedir. Onların hak ettiği; varlıkları için sürekli bedel ödemek değil, insan onuruna yakışır çalışma koşullarına sahip olmaktır.

Her teslimat, kuryenin hayatından eksilen dakikalara dönüşmeden; Her kurye için güvenlik, cezadan değil vicdandan doğmalıdır.

Kurulmasını talep ettiğimiz Meclis Araştırma Komisyonu'nun çalışmaları ile Motosikletli Kuryelerin yaşamakta olduğu bütün sorunlar analiz edilebilir, sorunların kaynağı tespit edilebilir ve bu süreci tersine çevirecek somut çözüm önerileri geliştirilebilir.

Bu komisyonun ortaya koyacağı yol haritası, kuryelerin tüm haklarının güvence altına alınması yönünde hayati önem taşıyan bir adım olacaktır.