Bağ-Kur sigortalılarının karşılaştığı sorunların araştırılarak esnafların sosyal güvenlik hakkının korunması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bağ-Kur ve Emeklileri Derneği (BAĞDER), sosyal adaletin sağlanması, eşit emeklilik koşullarının oluşturulması ve geçmişte yasal düzenlemelerle ortadan kaldırılan hakların iadesi için çeşitli taleplerde bulunmaktadır. 20 Nisan 1982 - 4 Ekim 2000 tarihleri arasında vergi mükellefi olan çok sayıda esnaf ve sanatkâr, fiilen çalışmasına rağmen Bağ-Kur tesciline alınmamış, 24 Temmuz 2003 tarihli kanunla bu dönemdeki çalışmaları yok sayılmıştır. Bu durum, on binlerce esnafın, 18 yıla varan sigortalılık süresini kaybetmesine, prim borçlarının faizlerle katlanmasına ve emeklilik hakkının elinden alınmasına neden olmuştur. Bu dönemde vergi, oda veya ruhsat kaydı bulunanların sigortalılığı re'sen başlatılmalı, prim borçları silinmeli ve hizmet süreleri emeklilik hesabına dahil edilmelidir. SGK, vergi dairesi ve meslek odaları kayıtları eşleştirilerek mağdurların hakları iade edilmelidir. Bu düzenleme bir af değil, yasal düzenlemelerle ortadan kaldırılan hakların iadesidir.

Diğer yandan, sosyal güvenlik sisteminde ciddi bir eşitsizlik yaratan prim gün farkı da Bağ-Kur'luların en önemli sorunlarından biridir. SSK'lılar 5000-5975 gün prim öderken, Bağ-Kur'lular 9000 gün prim ödemek zorundadır. Aynı ülkenin vatandaşları arasında bu fark yaklaşık 10 yıllık ilave çalışma anlamına gelmektedir. Vergisini ödeyen, istihdam sağlayan esnaf, kendi emekliliğinde dezavantajlı konuma düşmüştür. Bu durum sosyal güvenlik sisteminde adaletsizlik yaratmaktadır. EYT düzenlemesi Bağ-Kur'luları da kapsamalı, kadın esnafın doğum, askerlik, hastalık ve borçlanma hakları genişletilmelidir. Sosyal devletin eşitlik ilkesi gereği, tüm sigortalılar için prim gün sayıları eşitlenmesi gereklidir.Prim borçlarını ödeyemeyen Bağ-Kur'luların sigortalılık süreleri geçmişte silinmiş, sonrasında çıkarılan "ihya" düzenlemeleriyle bu süreleri yeniden kazanma hakkı verilmiş ancak faizli borçlandırma nedeniyle pek çok kişi bu haktan yararlanamamıştır. Düşük kazanç üzerinden yapılan hesaplamalar da emekli aylıklarını çok düşük seviyelerde bırakmıştır. Bu nedenle ihya borçları faizsiz yapılandırılmalı, yalnızca anapara esas alınmalı, ödenmiş ihya primleri güncel katsayılarla yeniden değerlenmeli ve maaşlar buna göre yeniden hesaplanmalıdır. Ayrıca kısmi ihya düzenlemesi getirilerek kısmi borçlanma hakkı tanınmalıdır. Bu düzenleme, devletin sosyal barış ve adalet anlayışına katkı sağlayacaktır. Bağ-Kur emeklileri, SSK ve Emekli Sandığı emeklilerine göre yüzde 30-40 oranında daha düşük maaş almaktadır. Kök maaşların düşük kalması ve seyyanen zamların eşit uygulanmaması farkı daha da büyütmüştür. Artan yaşam maliyetleri karşısında emekli esnaf temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz hale gelmiş, sağlık hizmetlerinde katkı payı ve GSS borcu sorunları da yaşam koşullarını ağırlaştırmıştır. Bu nedenle Bağ-Kur kök maaşları güncellenmeli, intibak yasası çıkarılmalı, seyyanen zamlar tüm emeklilere eşit uygulanmalı, sağlık katkı payları kaldırılmalı ve emekli esnafa ücretsiz sağlık hizmeti sağlanmalıdır. Emekli esnafa yönelik vergisel muafiyetler genişletilmeli ve gelir adaleti sağlanmalıdır.

Bu talepler bir af değil, yasal düzenlemelerle ortadan kaldırılan hakların iadesidir. Bağ-Kur tescil mağdurları, prim eşitsizliği yaşayanlar, ihya yükü altında ezilenler ve düşük maaşla geçinen emekliler, sosyal devletin en sahipsiz bırakılmış kesimleridir. Anayasa'nın 60. maddesi açıkça belirtmektedir: "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir." Ancak mevcut durum, bu anayasal hakkın kullanımını engellemekte, yıllarca vergi ödeyen, üretim yapan ve istihdam sağlayan esnafın emeğini ve onurunu zedelemektedir. Bağ-Kur sigortalılarının yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi, sosyal güvenlikte eşitlik ve adaletin sağlanması, esnafın sosyal güvenlik hakkını koruyacak, sistemdeki adaletsizliği ortadan kaldıracak ve sosyal devlet ilkesinin gereğinin yapılması amacıyla bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını az ederim.

PPUP BASKANLE

• Telet Dinçer Mersn dr Kemal ENGinyuRt İstanbul IZAmet Baran JAZGAN Edine "Seyt Torun ordo 15 ULSel Nanur K11G- jStonouL 16 Toler Ares Bolu 11 Orhan Somoz Adona "Özgen Eden icesu Artahen "I HALK 20 Aylin stara Arıkan de 21. Fahri Özkan d15klareli nw.