ALTAY Ana Muharebe Tankı Projesinin akıbetinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bu gerekçelerle; ALTAY Ana Muharebe Tankı Projesi'nde gelinen aşamanın, yerli ve yabancı güç grubu tercihleri ile bu tercihlerden doğan teknik ve stratejik sonuçların, Otokar ve BMC süreçlerindeki kamu yararı ve şeffaflık boyutunun, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin test ve kabul raporlarının, yerli motor geliştirme yeteneğimizin nasıl zedelendiğine ilişkin iddiaların tüm yönleriyle araştırılması; Türk Ordusu'nun zırhlı birlik modernizasyonunda milli menfaatlere uygun, şeffaf, hesap verebilir ve liyakate dayalı bir politikanın tesis-edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inoi maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Türkiye, 1990"lı yılların ortalarından itibaren ana muharebe tankı ihtiyacını karşılamak, dışa bağımlılığı azaltmak ve kendi zırhlı muharebe platformlarını üretip geliştirebileceği kalıcı bir sanayi altyapısı kurmak amacıyla "Tank 2000" projesini gündeme almıştır. Bu kapsamda 1997 yılında, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın ihtiyacı olan 250 adet modern tankın tedarikine yönelik ihale açılmış; ihale şartnamesine göre ana yüklenicinin Türk, alt yüklenicinin ise yabancı bir firma olması öngörülmüştür.

İhale kapsamında farklı ülkelerin tankları iki yıl boyunca yoğun testlerden geçirilmiş; sonuçta Alman Leopard 2A6TR tankı ihaleyi kazanmıştır. Ancak Almanya, Leopard 2A6TR'nin Türkiye'de teknoloji transferi ile üretilecek olması gerekçesiyle ihracat izni vermemiş; Krauss-Maffei Wegmann tarafından Türkiye'de kurulması planlanan üretim altyapısı devreye alınamamış ve *Tank 2000" projesi iptal edilmiştir. Bu süreçte kaçırılan teknoloji transferi fırsatı, yerli tank geliştirme fikrinin stratejik önemini daha da artırmıştır. Bu tecrübenin ardından 2007 yılında ALTAY Ana Muharebe Tankı Tasarım ve Prototip Üretimi ihalesi yapılmış, projeyi Otokar üstlenmiştir. Otokar tarafından geliştirilen prototipler, zorlu atış, hareket, iklim ve dayanım testlerinden geçirilmiş; ilk prototipler 2017 yılında Savunma Sanayii Başkanlığı'na teslim edilmiştir.

Ne var ki tasarım ve prototip sürecini başarıyla yürüten Otokar yerine, seri üretim ihalesi 2018 yılında Katar ortaklı BMC'ye verilmiştir. Bu karar, projenin sürekliliği, bilgi birikiminin korunması, performansı kanıtlanmış prototiplerin neden devre dışı bırakıldığı ve Katar ortaklığının stratejik sonuçları bakımından kamuoyunda ciddi tartışmalara yol açmıştır. Almanya'nın motor ve transmisyon (güç grubu) tedarikine yönelik uyguladığı ambargo sonrası, ALTAY tankında kullanılacak güç grubu için yeni arayışlara girilmiş; Güney Kore menşeli bir güç grubu seçilmiştir. Ancak bu güç grubunun Güney Kore'nin kendi milli tankında yaşanan sorunlar nedeniyle tercih edilmediği, buna rağmen Türk Ordusu'nun en kritik zırhlı platformunda kullanılmak istendiği yönündeki iddialar kaygı vericidir.

Kamuoyuna yansıyan bilgilerde, BMC tarafından güç grubu dâhil yenilenen ve "Yeni ALTAY" olarak adlandırılan iki prototipin 23 Nisan 2023 tarihinde TSK'ya test amaçlı teslim edildiği, bu süreçte Güney Kore güç grubuyla yapılan denemelerde motorun ciddi arızalar verdiği, hatta 'patladığı"; Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bugünkü konfigürasyona onay vermediği iddia edilmektedir. Aynı zamanda; 2023 seçimleri öncesi tanıtımı yapılan ALTAY tanklarında da Güney Kore menşeli, kendi ülkesinde tercih edilmeyen motorların kullanıldığı yönündeki bilgiler, Mehmetçiğin can güvenliğini doğrudan ilgilendiren hayati soruları gündeme getirmektedir:

Diğer taraftan; yerli ve milli güç grubu olarak tanıtılan BATU motorunun Arifiye'de ve ALTAY tankı üzerinde testlerinin yapıldığı ifade edilmekle birlikte, bu motorun hangi testleri başarıyla tamamladığı, ne zaman tam operasyonel kabul için hazır olacağı, ALTAY tankının seri üretimde ne zaman yerli güç grubuna geçeceği, kamuoyuna net, somut ve ölçülebilir şekilde açıklanmamaktadır.

Türkiye; TUSAŞ, TEL, TUBITAK ve üniversiteler üzerinden ciddi bir motor ve havacılık teknolojisi birikimi oluşturmuş bir ülkedir.

Buna rağmen ALTAY gibi kritik bir projede hâlâ yabancı güç grubuna mahkum kalınması, yerli motor geliştirme sürecinin liyakatsiz atamalar, kurumsal baskılar, beyin göçü ve keyfi yönetim anlayışları ile sekteye uğratılıp uğratılmadığı sorusunu gündeme getirmektedir. Nitelikli mühendislerin, akademisyenlerin ve uzmanların mobbing ve siyasi/ideolojik baskılar nedeniyle kurumlarından uzaklaştırıldığı, yurt dışına gitmek zorunda kaldığı; buna karşın stratejik pozisyonlara ehliyetsiz ancak ideolojik yakınlık gözetilerek atamalar yapıldığı iddiaları, ALTAY projesi özelinde ama genel olarak savunma sanayiimizin geleceği açısından da ciddi tehdit oluşturmaktadır.

Bugün; Ankara'da 1 milyon metrekare alan üzerinde dünyanın en gelişmiş tank fabrikalarından biri'nin açıldığı, seri üretime başlandığı açıklanmaktadır. Ancak bu üretimin hangi motorla, hangi testlerden geçmiş güç grubu ve transmisyon ile, hangi sorumluluk zinciri içerisinde ve hangi teknik standartlara göre yürütüldüğü, kamuoyuna net biçimde anlatılmamaktadır.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin caydırıcılığının omurgasını oluşturacak ana muharebe tankı projesinde şeffaflık sağlanmadan, teknik ve idari tercihler tüm boyutlarıyla sorgulanmadan, kamu zararına yol açan olası hatalar ortaya çıkarılmadan, Mehmetçiğin can güvenliği konusunda toplumun içi rahat etmeyecektir.

Bu nedenlerle; ALTAY Ana Muharebe Tankı Projesi'nin tüm safhalarının, güç grubu tercih ve değişikliklerinin, Otokar ve BMC süreçlerinin, Katar ortaklığının yarattığı stratejik soru işaretlerinin, TSK test ve kabul raporlarının, yerli motor geliştirme kapasitesinin nasıl zedelendiğine dair iddiaların tüm yönleriyle araştırılması; sorumluların tespiti, kamu zararının ortaya çıkarılması ve Türk Ordusu'nun zırhlı doktrininin millî menfaatler doğrultusunda güçlendirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunludur.