Ülkemizdeki biyolojik çeşitliliğin korunması ve biyokaçaklığın önlenmesine yönelik olarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye; coğrafik ve ekolojik farklılığın sonucu olarak çok zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Tüm Avrupa kıtasında 15 bin 535 bitki türü bulunurken sadece Anadolu'da 3 binden fazlası endemik olmak üzere toplamda 12 bin 141 bitki türü bulunmaktadır. Bunun yanı sıra ülkemizde 4 bini endemik, 19 bin omurgasız, 1500 omurgalı canlı türüne de ev sahipliği yapmaktadır. Tüm bu zengin biyoçeşitliliğiyle ülkemiz, küçük bir kıta niteliği taşımaktadır. Bu kıymetli çeşitliliğe sahip olmak kadar onu korumak ve geleceğe taşımak da çok önemlidir. Ancak endemik türlerimiz büyük bir biyokaçakçılık tehdidiyle karşı karşıyadır. Biyokaçakçılık, endemik türlerin ve genetik çeşitliliğin yüksek olduğu alanlarda canlıların ve onlara ait parçaların yetkili makamlardan izin alınmadan toplanarak yurtdışına kaçırılması girişimleridir.

Ülkemiz genetik türler bakımından dünyanın sayılı biyoçeşitlilik alanlarından birisi durumundadır. Bu sebeple küresel biyokaçakçılar (biyokorsanlar) açısından önemli bir hedef konumundadır. Türkiye'nin mevcut zenginliği ciddi bir tehdit altında olmasına rağmen ülkemizde bu zenginliği koruyacak kanun ve mevzuat konusunda ciddi eksiklikler olduğu bilinmektedir. Buna ek olarak biyokaçakçılıkla ilgili yeterli bilinç düzeyi ve donanımın da eksikliği açıktır.

Akdeniz ve Yakındoğu gen merkezinin kesişim noktası konumunda olan ülkemizde bu eksikliklerin giderilmesi ve biyoçeşitliliğin korunması büyük önem arz etmektedir. Canlının kaçırılmasının yerine, herhangi bir doku parçasının veya kanının bile kaçırılması moleküler düzeyde yapılacak araştırmalar için yeterli olmaktadır. Bu sebeple biyokaçakçılık tespiti ve mücadelesi zor bir alandır. Yapılan araştırmalar uluslararası kaçakçılık sıralamasında biyokaçakçılığın uyuşturucu ve silah kaçakçılığından sonra üçüncü sırada olduğunu göstermektedir. Biyokaçakçılıkta küresel pazarın en az 25-30 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir. Ülkemizden en çok soğanlı ve yumrulu bitkiler, kardelen, orkide gibi bitkilerin yanında balık, kelebek, sürüngen türleri gibi canlıların da kaçırıldığı bilinmektedir.

Ülkemizde biyokaçakçılıkla mücadele Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülmekte; Biyolojik Çeşitlilik Daire Başkanlığının alanına girmektedir. Bu alanda doğrudan bir teşkilatlanma ise yoktur. DKMP Bölge Müdürlükleri, illerde şube müdürlükleri, ilçelerde orman işletme şeflikleri biyokaçakçılık konusunda tespit ve idari yaptırım kararı almaya yetkilidir. Bu kamu kuruluşlarının uzmanlıkları ve mevcut iş yükleri de eklendiğinde biyokaçakçılıkla etkin bir mücadele yürütülmediği açık bir şekilde görülmektedir. Bu tehditle etkin bir şekilde mücadele edilmesi adına alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.