Türkiye'nin hava sahasında tespit edilen yabancı İHA'lar hakkında gerekli bilgilerin toplanması ve yaşanan gelişmelerin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son dönemde Türkiye'nin farklı bölgelerinde art arda düşen yabancı insansız hava aracı (İHA) vakaları, ulusal hava sahasının güvenliği, stratejik tesislerin korunması bakımından ciddi kaygılar doğurmuştur. Başkent Ankara'ya yakın bir bölgede düşürülen bir yabancı İHA, Kocaeli-İzmit hattında vatandaşlar tarafından bulunan bir başka yabancı İHA ve Balıkesir'in Manyas ilçesinde iki önemli askeri hava üssünün tam ortasında tespit edilen bir diğer yabancı İHA, bu araçların ülke içlerine kadar ilerleyebildiğini ve kritik bölgelerde faaliyet gösterebildiğini açık biçimde ortaya koymuştur.

Bu olayların ortak özelliği, söz konusu yabancı İHA'ların uzun mesafeler boyunca hava sahasında ilerlediği iddialarına rağmen zamanında tespit edilememiş olması ya da tespit edilse dahi gerekenin zamanında yapılmamış olmasıdır. Özellikle bazı vakalarda yabancı İHA'ların yüzlerce kilometre boyunca hava sahasında kaldığı, hatta stratejik askeri ve sanayi tesislerinin yakınına kadar ulaştığı yönündeki bilgiler, erken uyarı radar sistemlerinin etkinliği, hava savunma unsurlarının koordinasyonu ve komuta-kontrol yapısının işlerliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratmaktadır. Özellikle küçük ve orta ölçekli yabancı İHA'ların radarlar tarafından tespit edilmesi, sınıflandırılması ve etkisiz hale getirilmesi konularında mevcut sistemlerimizin yeterli olmadığı görülmektedir.

Öte yandan, söz konusu yabancın İHA'ların hangi ülkeden geldiği, hangi amaçla gönderildiği, keşif ve gözetleme faaliyeti mi yürüttüğü yoksa farklı bir niyet taşıyıp taşımadığı hususları da kamuoyuna net biçimde açıklanmış değildir. Bu belirsizlik, meselenin yalnızca teknik bir güvenlik sorunu değil, aynı zamanda stratejik ve diplomatik açıdan sorun teşkil ettiğini de göstermektedir. Türkiye'nin hava sahasına yönelik bu tür ihlallerin kaynağı ve amacı netleştirilmeden, benzer risklerin önlenmesi mümkün değildir.

Bazı vakaların günler sonra kamuoyuna yansıması, bazılarının ise ancak köylüler veya vatandaşlar tarafından bulunarak güvenlik birimlerine teslim edilmesi; güvenlik zincirinde iletişim, koordinasyon ve şeffaflık sorunlarını da gündeme getirmektedir. Bu durum, benzer başka yabancı İHA'ların halen tespit edilmemiş olabileceği yönündeki endişeleri artırmakta ve vatandaşların güvenlik algısını zedelemektedir. Bu çerçevede, yaşanan yabancı İHA olaylarının münferit mi yoksa sistematik bir güvenlik zafiyetine mi işaret ettiğinin ortaya konulması, erken uyarı ve hava savunma sistemlerinin gerçek kapasitesinin değerlendirilmesi, kurumlar arası koordinasyonun yeterliliğinin incelenmesi ve gerekli idari, teknik ve yapısal tedbirlerin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Bu nedenlerle, Türkiye'nin hava sahası güvenliğine ilişkin yaşanan gelişmelerin tüm yönleriyle araştırılması ve gelecekte benzer tehditlerin önlenmesine yönelik somut önerilerin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.