Suriye'nin Lazkiye şehrinde yaşanan çatışmaların etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Suriye'de özellikle Lazkiye ve çevresinde Alevilere yönelik gerçekleştiği iddia edilen sivil ölümleri, zorla yerinden etmeler ve ağır insan hakları ihlallerinin tüm boyutlarıyla araştırılması; Türkiye'nin mevcut saldırıların durdurulması için bugüne kadar attığı ve atması gereken diplomatik, hukuki ve siyasi adımların tespit edilmesi; Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası mekanizmaların etkin biçimde devreye sokulması için yürütülen ya da yürütülmesi gereken girişimlerin belirlenmesi ve mevcut insanlık suçlarının önlenmesi için gerekli tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz. 31.12.2025

GEREKÇE

Suriye'de özellikle Lazkiye vilayeti ve çevresinde Alevilerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde son dönemde artan saldırılar sonucunda çok sayıda sivilin yaşamını yitirdiği, yaralandığı, zorla yerinden edildiği; ev ve işyerlerinin yakıldığı ve yağmalandığına dair son derece ciddi ve vahim bilgiler kamuoyuna yansımaktadır. Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) kökenli silahlı unsurlar ile Suriye Geçici Şam Yönetimi'yle bağlantılı güvenlik güçlerinin bölgeye konuşlandırılmasının ardından yaşanan bu gelişmeler, artık "münferit olay" ya da "güvenlik sorunu" olarak geçiştirilemeyecek ölçüde ağır bir tabloyu ortaya koymaktadır.

Kamuoyuna yansımayan ve edinilen bilgiler; söz konusu şiddetin mezhep temelli, sistematik ve yaygın bir nitelik taşıdığına, hedefin açık biçimde Alevi sivil nüfus olduğuna işaret etmektedir. Sivillerin yaşam hakkının ihlal edilmesi, zorla yerinden edilmeleri, mülkiyetlerinin tahrip edilmesi ve infaz iddiaları, uluslararası hukuka göre insanlığa karşı suçlar kapsamında değerlendirilmesi gereken ağır ihlaller niteliğindedir. Alevi toplumunun can ve mal güvenliğinin fiilen ortadan kalktığı bu koşullar, bölgedeki insani krizi daha da derinleştirmektedir.

Uluslararası toplumun ve ilgili mekanizmaların bu gelişmeler karşısındaki sessizliği, söz konusu ihlallerin sürmesine ve derinleşmesine zemin hazırlamaktadır. Türkiye ise hem bölgesel bir aktör olması hem de taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri gereği, Suriye'de sivillerin korunması konusunda açık, etkin ve kararlı bir tutum almakla yükümlüdür. İnanç kimliği nedeniyle sivillerin hedef alındığı hiçbir şiddet pratiği meşru değildir; bu saldırılar karşısında sessiz kalmak, ihlallerin normalleşmesine ve yaygınlaşmasına dolaylı biçimde ortak olmak anlamına gelmektedir.

Bu bağlamda; Suriye'de özellikle Lazkiye ve çevresinde Alevilere yönelik gerçekleştiği iddia edilen sivil ölümleri, zorla yerinden etmeler ve ağır insan hakları ihlallerinin tüm boyutlarıyla araştırılması; Türkiye'nin bu saldırıların durdurulması için bugüne kadar attığı ve atması gereken diplomatik, hukuki ve siyasi adımların tespit edilmesi; Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası mekanizmaların etkin biçimde devreye sokulması için yürütülen ya da yürütülmesi gereken girişimlerin ortaya konulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.