Genç işsizliğinin yapısal nedenlerinin araştırılarak işsizliğin önlenmesi için kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Üniversite mezunu gençler arasında işsizlik oranlarının yüksek seyretmesi, istihdamın niteliğinin düşmesi ve liyakat algısının zedelenmesi, gençlerin gelecek umutlarını zayıflatmaktadır. Bu durum, Türkiye'nin uzun vadeli kalkınma hedeflerini tehdit eden ciddi bir beyin göçüne yol açmaktadır.

Genç nüfus, bir ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişiminin temel dinamiğini oluşturmaktadır. Ancak Türkiye'de son yıllarda genç işsizliği oranlarının yüksek seyretmesi, özellikle üniversite mezunu gençler arasında iş bulma süresinin uzaması ve niteliklerine uygun istihdam olanaklarının giderek azalması önemli bir toplumsal sorun hâline gelmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ve çeşitli araştırmalar, gençlerin önemli bir bölümünün ya işsiz olduğunu ya da düşük ücretli, güvencesiz, geçici ve kayıt dışı çalışma koşullarında istihdam edildiğini göstermektedir. Bu durum, gençlerin ekonomik bağımsızlıklarını kazanmalarını zorlaştırmakta; gelecek kaygısını artırmakta ve sosyal hayata katılımlarını olumsuz etkilemektedir.

Öte yandan, özellikle yükseköğrenim görmüş, yabancı dil bilen ve mesleki niteliği yüksek gençlerin yurtdışına göç etme eğiliminin artması dikkat çekicidir. "Beyin göçü" olarak tanımlanan bu olgu; istihdam olanaklarının yetersizliği, liyakat sorunları, düşük ücretler, çalışma yaşamındaki güvencesizlik, kariyer imkânlarının sınırlılığı ve yaşam standartlarına ilişkin beklentiler gibi çok boyutlu nedenlere dayandığı için genç işsizliği ve beyin göçünün nedenlerinin araştırılması gerekmektedir.

Nitelikli insan kaynağının yurtdışına yönelmesi, yalnızca bireysel bir tercih olmanın ötesinde; ülkenin ekonomik kalkınması, bilimsel üretimi ve toplumsal refahı açısından uzun vadeli riskler barındırmaktadır. Bu nedenle genç işsizliği, güvencesiz çalışma ve nitelikli genç göçü sorunlarının nedenleri, sonuçları ve çözüm yollarının kapsamlı biçimde ele alınması kamu yararı açısından zorunludur.

Bu kapsamda, gençlerin istihdam piyasasına erişiminin güçlendirilmesi, güvenceli ve insana yakışır çalışma koşullarının sağlanması ve nitelikli gençlerin ülkede kalmasını teşvik edecek politikaların geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla Türkiye'de genç işsizliği, güvencesiz çalışma biçimlerinin yaygınlaşması ve nitelikli gençlerin yurtdışına göç etme nedenlerinin araştırılarak; genç işsizliğinin yapısal nedenlerinin ortaya konulması, gençlerin karşı karşıya kaldığı güvencesiz ve esnek çalışma koşullarının sosyal ve ekonomik etkilerinin incelenmesi, nitelikli genç göçünün boyutlarının ve temel nedenlerinin belirlenmesi, gençlerin ülkede kalmasını ve üretime katılmasını sağlayacak kalıcı politika seçeneklerinin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca; bir meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

ORUP BASKANLE