Tarım ürünlerinde pestisit kullanımının etkilerinin ve gümrüklerde pestisit kullanımı tespit edilen ürünlere yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Avrupa Birliği ülkeleri tarafından kabul edilmeyerek geri gönderilen pestisitli ürünlere yönelik her ne kadar Tarım ve Orman Bakanlığı'nca imha edildiği ve iç tüketime sunulmadığı şeklinde açıklama yapılmış olsa da, bu durum gıda güvenliği açısından tüketiciler ezdinde her zaman önemli bir tartışma konusu haline gelmiştir. Vatandaşlar, genel olarak gümrük kapılarından dönen gıda ürünlerinin kendilerine yedirildiğini düşünmektedir.

Denetimsizlik ve kamuda yeterince ziraat ve gıda mühendisi ataması yapılmayışı yüzünden, ülkemizde gıda güvenliği bir türlü istenilen düzeyde sağlanamamıştır. Gümrüklerden dönen gıda ürünlerimiz 2023 ve 2024 yıllarında olduğu gibi 2025 yılında da, önemli bir tarımsal sorun oluşturmuştur. Geçen yıl, Almanya 121, Bulgaristan 89, Fransa 60, İtalya 41 ve Hollanda 40 ürünü pestisit ve aflatoksin gerekçesiyle kabul etmeyerek, ülkemize geri göndermiştir.

Dünya'da ve ülkemizde kullanılan pestisit ilaçları önemli bir halk sağlığına dönüşmüştür. Son 20 yılda ülkemizde pestisit kullanımı iyice artmıştır. 2000'li yıllarda 6-7 bin ton civarında kullanılan pestisit miktarı bugün 60 bin tona çıkmıştır. Ülkemizde pestisit kontrolsüz ve bilinçsiz bir şekilde kullanılmaya başlamıştır. Tarım ve Orman Bakanlığı görevini tam olarak yapmadığı, piyasayı yeterince denetlemediği ve çiftçileri bilinçlendirmediği için pestisit kullanımı yasak dinlemez bir hale bürünmüştür.

Bazı tarım ilaçlarının ve etken maddesinin Avrupa Birliği ile ortaklaşa varılan anlaşmalar dahilinde yasaklanmasına rağmen, çiftçilerimiz ilk müdahale aracı olarak görmüş olduğu pestisit ilaçlarına piyasada rahatlıkla ulaşabilmekte ve böylece ülkemizde pestisit kullanımı yıllar itibariyle artış göstermektedir.

Çiftçilerimiz, Tarım ve Hayvan Bakanlığı analiz laboratuvarlarına ulaşım konusunda da bazı sıkıntılar yaşamaktadır. Bu laboratuvarlarda, yurtdışına gönderilecek ürünlerin analizi için çok yüksek ücretler istenmektedir. Yaşanan yoğunluk ve yüksek fiyatlar yüzünden çiftçiler ürün analizleri için özel laboratuvarları tercih etmektedir.

Başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere, birçok ülkeye ihraç edilen gıda ürünlerinin pestisit kalıntısı yüzünden kabul edilmeyerek, ülkemize geri gönderilmesi çiftçilerimiz ve ülkemiz açısından önemli bir mağduriyete ve prestij kaybına yol açmaktadır. Ayrıca, geri gönderilen gıda ürünlerinin akıbeti, tüketiciler açısından her zaman tartışma konusu haline getirilen gıda güvenliği konusunda yaşanan sorunların araştırılarak, alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.