Emekli vatandaşların karşılaştığı ekonomik sorunların tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Emeklilik, bireyin çalışma yaşamı boyunca verdiği emeğin karşılığında insanca bir yaşam sürme hakkını ifade eder. Ancak Türkiye'de emekli aylıklarının uzun süredir açlık sınırının altında kalması nedeniyle bu hak fiilen ortadan kalkmış; milyonlarca emekli barınma, beslenme, sağlık ve enerji gibi en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz hale gelmiştir. Sosyal devlet ilkesinin gereği olan gelir güvencesi sağlama yükümlülüğü ise devlet tarafından bireyin omuzlarına yıkılmıştır. Bugün emeklilerden beklenen; daha az beslenmeleri, ısınmadan tasarruf etmeleri, sağlık harcamalarını ertelemeleri, sosyal yaşamdan tamamen çekilmeleri, hatta kimi zaman temel ihtiyaçlar arasında "öncelik sıralaması" yapmalarıdır.

Tamamen ekonomik bir buhranın içine düşen emekliler bugün artık ne yapacaklarını şaşırmış durumdadır. Bu nedenle de milyonlarca emekli, 30 bin TL açlık sınırının altında kalan aylıklarıyla beslenme, sağlık, barınma ve ısınma gibi temel ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağına, aylıklarını nasıl idareli kullanacağına, zorunlu harcamalarının hangilerinden fiilen vazgeçmesi gerektiğine yönelik iktidarın ne önerdiğini merak etmektedir.

Bununla birlikte iktidarın emeklilerin geçim derdine olan yaklaşımı da ortadadır. Ev kiralayamadığından ucuz otel odalarında barınmalarını "bireysel tercih" diye değerlendiren,

• aylıkları düşük de olsa en azından düzenli olarak yatıyor" ifadesinde bulunan iktidarın . emeklilerin sorunlarını çözebilecek bir anlayış ve kapasitede olmadığı aşikardır.

Bu bağlamda; emeklilerin sorunlarının çözüm yollarının; sosyal devlet ilkesinin, emekli yoksulluğunun bireysel tedbirlerle yönetme anlayışına indirgenmesinin anayasal ve hukuki sonuçlarının; emekli yoksulluğunun kuşaklar arası eşitsizlik, sağlık harcamaları ve sosyal dışlanma üzerindeki uzun vadeli etkilerinin; OECD ve Avrupa ülkelerindeki emekli gelirlerinin asgari yaşam standartları ilişkisiyle Türkiye'nin bu tabloda nerede konumlandığının tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz. 13.01.2025