Yükseköğretim sisteminin mevcut durumunun araştırılarak akademik kadro ilan ve atama süreçlerinde yaşanan sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Yükseköğretim, bir ülkenin bilimsel üretim kapasitesini, entelektüel birikimini, demokratik kültürünü ve uluslararası itibarını doğrudan etkileyen stratejik bir kamu hizmetidir. Üniversitelerin akademik özgürlük, bilimsel liyakat, şeffaflık ve rekabet esasları doğrultusunda yapılandırılması hem nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi hem de ülkenin küresel ölçekte bilimsel konumunun artırılması açısından hayati öneme

Ancak Türkiye'de son yıllarda üniversitelerin uluslararası akademik sıralamalardaki konumlarının gerilemesi, bilimsel yayın ve atıf sayılarında istenen seviyelere ulaşılamaması gibi sorunlar kamuoyunda ciddi kaygılara yol açmaktadır. Bu tabloya paralel olarak, üniversitelerde açılan bazı akademik kadro ilanlarının belirli kişi veya grupları işaret edecek biçimde hazırlandığı, yani "adrese teslim" nitelik taşıdığı yönündeki iddialar giderek artmaktadır.

Öte yandan, üniversitelerde eğitim gören öğrencilerin uluslararası değişim programlarına erişimi, yabancı dil imkânları, araştırma projelerine katılımı, kütüphane ve dijital kaynaklara ulaşımı ile akademik danışmanlık mekanizmalarının etkinliği de üniversitelerin gerçek başarısını belirleyen temel unsurlardır. Öğrencilerin bu imkânlardan yeterince yararlanamaması, ülkenin uzun vadeli bilim ve teknoloji politikalarını da olumsuz etkilemektedir.

Bu çerçevede, Türkiye'de yükseköğretim sisteminin mevcut durumunun bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması; üniversitelerin uluslararası başarı performanslarının, akademik kadro ilan ve atama süreçlerinin, öğrencilerin akademik gelişim olanaklarının ve motivasyonlarını etkileyen yapısal sorunların Meclis denetimi kapsamında ayrıntılı biçimde incelenmesi bir zorunluluk haline gelmiştir.

Bu bağlamda;

• Türkiye'deki üniversitelerin uluslararası akademik sıralamalardaki mevcut durumu, son yıllardaki değişim trendleri ve bu sıralamalarda gerilemeye yol açan yapısal nedenler,

• Akademik kadro ilanlarının hazırlanma ve onay süreçlerinde liyakat, şeffaflık ve eşitlik ilkelerine ne ölçüde uyulduğu; "adrese teslim" ilan iddialarının kapsamı ve sonuçları,

• Öğrencilerin kendilerini akademik, kültürel ve entelektüel açıdan geliştirebilmelerine yönelik üniversitelerde sunulan imkânların yeterliliği ve erişilebilirliği,

• Öğrencilerin ve genç akademisyenlerin motivasyonunu olumsuz etkileyen faktörler ile bu durumun beyin göçü ve akademik üretkenlik üzerindeki etkileri gibi hususların; İlgili kamu kurum ve kuruluşları ile üniversiteler, akademisyenler, öğrenciler ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınarak kapsamlı biçimde araştırılması, tespit edilecek sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve Türkiye'de yükseköğretimin bilimsel liyakat ve uluslararası rekabet gücü temelinde yeniden güçlendirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını saygılarımızla arz ve teklif