Mühendislik hizmetlerinin yetkin bir şekilde yürütülmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de mühendislik hizmetlerinde yetkinlik ve mesleki deneyim esasına dayalı bir sistemin bulunmamasının, özellikle proje müellifliği ve şantiye şefliği alanlarında yapılan son mevzuat değişiklikleriyle birlikte yapı güvenliği, kamu yararı, can ve mal güvenliği ile mesleki sorumluluklar üzerindeki etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılması; uluslararası uygulamaların incelenmesi ve alınması gereken yasal ve idari tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 20.01.2026
Mühendislik hizmetleri, doğrudan can ve mal güvenliğini ilgilendiren, yüksek teknik bilgi, deneyim ve sorumluluk gerektiren meslek alanlarıdır. Dünyanın gelişmiş ülkelerinde mühendislik faaliyetleri, profesyonel mühendis, uzman mühendis, sorumlu mühendis gibi yetkinlik ve deneyim esasına dayalı kademeli sistemler üzerinden yürütülmekte; her seviyeye ancak belirli bir mesleki birikim, uygulama süresi ve denetim süreçleri sonucunda ulaşılabilmektedir.
• Türkiye'de ise başta inşaat mühendisliği olmak üzere, yapı güvenliğiyle doğrudan ilişkili mühendislik alanlarında yetkin mühendislik sistemi uzun yıllardır hayata geçirilmemiştir. Bu durum, yeni mezun bir mühendis ile 20-30 yıllık mesleki deneyime sahip bir mühendisin aynı yetki ve sorumluluklarla görev yapabilmesine yol açmakta, hem mesleğin niteliğini zedelemekte hem de toplum açısından ciddi güvenlik riskleri doğurmaktadır.
Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt
12 Mayıs 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik sonucunda, yeni mezun bir inşaat mühendisinin herhangi bir metrekare sınırlaması olmaksızın zemin + 4 kata kadar statik proje müellifi olabilmesinin önü açılmış, asma kat, bodrum kat ve çatı katlarının bu sınırlamaya dahil edilmemesi nedeniyle fiilen daha yüksek katlı yapıların projelendirilmesi mümkün hale gelmiştir. Bu düzenleme, yeterli mesleki deneyimi bulunmayan mühendisleri ağır hukuki ve teknik sorumlulukların altına sokarken, yapı güvenliği açısından da ciddi riskler yaratmaktadır.
Öte yandan, 06 Nisan 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle şantiye şefliğinde deneyim şartı kaldırılmış, bu uygulama 16 Eylül 2025 tarihli değişiklikle 2027 yılına kadar uzatılmıştır. Ülke genelinde on binlerce mühendis bulunmasına rağmen, "şantiye şefi bulunamaması" gibi teknik temelden yoksun gerekçelerle ya btk düzenleme; hiçbir saha deneyimi olmayan kişilerin, metrekare sınırı olmaksızın şantiyelerin tüm teknik ve idari sorumluluğunu üstlenmesine imkân tanımaktadır.
Şantiye şefliği, betonarme uygulamalar, malzeme kalitesi, iş güvenliği, denetim ve uygulama kontrolü gibi hayati süreçleri kapsayan bir görevdir. Bu görevin deneyimsiz kişilere bırakılması, telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açabilecek yapısal ve iş güvenliği riskleri doğurmaktadır.
Türkiye'nin deprem gerçeği, geçmişte yaşanan büyük can kayıpları ve yapı kaynaklı felaketler dikkate alındığında, mühendislik hizmetlerinde deneyim ve yetkinliğin ikinci plana itilmesi kabul edilebilir değildir. Yapı güvenliğinin sağlanması, yalnızca mevzuat - düzenlemeleriyle değil, bu mevzuatı uygulayan mühendislerin bilgi, deneyim ve sorumluluk düzeylerinin de doğru şekilde belirlenmesiyle mümkündür.
Bu nedenle, yetkin mühendislik uygulamasının neden hayata geçirilmediğinin, son yıllarda yapılan mevzuat değişikliklerinin yapı güvenliği üzerindeki etkilerinin, uluslararası örneklerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla TBMM bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulması zorunlu hâle gelmiştir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.