Suriye'deki şiddet olaylarında yaşanan can ve mal kayıplarının tespit edilmesi ve bölgeye insani yardım ulaştırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Suriye'de 1970 yılında bir askeri darbeyle kurulan Esad rejimi, 2000 yılına kadar Hafız Esad'ın, Hafız Esad'ın ölümünden sonra da oğlu Beşar Esad'ın yönetiminde devam etmiş; 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından, Aralık 2024'te isyancıların Şam'a girmesiyle sona ermiştir.

Suriye İç Savaşı boyunca savaşan tarafların sivillerin bombalanması, yerleşim yerlerinin sistematik biçimde tahrip edilmesi, özellikle kırsal kesimlerde yaşayan nüfusu yerinden edilmesi, işkence, yağma gibi savaş suçları işlediği görülmüştür. İç savaşın sona ermesinin ardından bu şiddet ortamının da sona ereceği umulmuş ancak beklentiler bir türlü gerçekleşmemiş; Esad rejiminin savaş öncesinde ve sırasında işlediği tüm suçların belirli etnik ve dini topluluklara, özellikle de Alevilere karşı saldırıları meşrulaştırmakta kullanıldığı görülmüştür. Suriye nüfusunun yüzde 13'ünü oluşturan Aleviler, ağırlıklı olarak Lazkiye ve Tartus gibi sahil yerleşimlerinde, kısmen de Hama, Humus ve Şam'da yaşamakta olup, ülkemizde de bilhassa Hatay'daki Alevi toplumuyla ailevi, kültürel, iktisadi ve siyasi bağlantılara sahiptir.

Esad rejiminin çökmesinden sonra, özellikle 2025'in bahar aylarında Alevi toplumuna yönelik saldırılar artmış, yeni kurulan hükümetin ve bu hükümetle bağlantılı silahlı grupların uyguladığı şiddet katliam boyutuna ulaşmıştır. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne göre bu dönemde bin 600'den fazla sivil öldürülmüş, binlerce kişi yerinden edilmiştir.

Yaşanan şiddet olayları, geldiği nokta itibarıyla, kamuoyu tarafından soykırım olarak nitelenecek düzeye ulaşmış; bir topluluğun sistematik biçimde yok edilmesi sürecine dönüşmüştür.

Açılması teklif edilen meclis araştırması yoluyla; Suriye'deki etnik-dini şiddet ortamının sona ermesi ve istikrarın, can ve mal güvenliğinin tesis edilmesi için hangi çözüm yollarına başvurulması gerektiği; bölgedeki sorunların tespit edilmesi; insani yardıma ihtiyaç duyan nüfusun ve bu yardımın nasıl gerçekleştirileceğinin saptanması; Suriye'deki azınlıkların haklarının korunması için alınabilecek önlemlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. * T. B. M. M.