6 Ocak 2026 tarihinden itibaren gerçekleşen protestolarda gözaltına alınan bazı kişilere kötü muamelede bulunulduğuna yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

10-27 Ocak tarihleri arasında Türkiye'nin çeşitli illerinde gerçekleştirilen protesto, yürüyüş ve basın açıklamalarına yönelik kolluk müdahaleleri, Anayasa'nın 26'ncı maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ile 34'üncü maddesinde düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanımına ilişkin uygulamaların hukuki çerçevesi bakımından değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Aynı süreçte kişi özgürlüğü ve güvenliğine dair Anayasa'nın 19'uncu maddesi ile işkence ve kötü muamelenin yasaklanmasına ilişkin 17'nci maddesi kapsamında ortaya atılan iddialar, temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına ilişkin 13'üncü maddede öngörülen ölçülülük ve kanunilik ilkeleri çerçevesinde incelenmesi gereken bir tabloyu gündeme taşımıştır.

Kamuoyuna yansıyan bilgi, belge ve tanıklıklar, kolluk güçlerinin orantısız güç kullandığını, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının fiilen engellendiğini, gözaltı süreçlerinde işkence ve kötü muamele iddialarının yaygınlaştığını ve yargı organlarının bu sürece çoğu zaman tutuklama kararlarıyla eşlik ettiğini ortaya koymaktadır. Ev baskınlarıyla gerçekleştirilen gözaltılar, keyfi uygulamalar ve uzun tutukluluk kararları, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının sistematik biçimde ihlal edildiğine işaret etmektedir. Özellikle çocukların yetişkinlerle birlikte gözaltına alınması ve tutuklanması, annelerin bebekleriyle birlikte karakollarda tutulması; çocuğun üstün yararı ilkesinin açık ihlali niteliğindedir. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve çocuk adalet sisteminin temel ilkeleri, çocukların özgürlüğünden yoksun bırakılmasını son çare olarak öngörmesine rağmen bu ilkelere aykırı uygulamaların yaygınlaştığı görülmektedir.

Gazetecilerin haber takibi sırasında darp edilerek gözaltına alınması ve tutuklanması ise basın özgürlüğüne yönelik ağır bir müdahale olmanın ötesinde, toplumun haber alma hakkını doğrudan hedef almaktadır. Demokratik toplum düzeninde basının susturulması, kamuoyunun doğru ve tarafsız bilgiye erişiminin engellenmesi anlamına gelmektedir. İşkence ve kötü muamele iddialarının etkin, bağımsız ve tarafsız biçimde soruşturulmaması; sağlık raporlarının düzenlenme süreçlerine ilişkin ciddi şüpheler ve adli tıp uygulamalarının güvenilirliğine dair tartışmalar, cezasızlık pratiğinin kurumsallaştığını göstermektedir. Bu durum, benzer ihlallerin tekrarını teşvik eden bir ortam yaratmaktadır.

Tüm bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, 10-27 Ocak sürecinde yaşananların münferit ihlallerden ibaret olmadığı, kolluk ve yargı uygulamalarının bütünlüklü biçimde insan hakları standartlarından uzaklaştığını gösteren yapısal bir soruna işaret ettiği açıktır. Bu nedenle, söz konusu süreçte yaşanan hak ihlallerinin tüm yönleriyle araştırılması, sorumluların tespit edilmesi, cezasızlık uygulamalarının önüne geçilmesi ve benzer ihlallerin tekrarını önleyecek yapısal ve yasal önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması demokratik hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.