Van ilindeki kadın cinayetleri, şüpheli kadın ölümleri ve kadına karşı şiddetin önlenmesine yönelik alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de ve Van'da kadınların yaşam hakkı ağır bir tehdit altındadır. İstanbul Sözleşmesi'nin feshi, 6284 sayılı Kanun'un etkin uygulanmaması, infaz düzenlemeleriyle şiddet faillerinin hızla serbest bırakılması ve koruma kararlarının fiilen hayata geçirilmemesi; kadın cinayetlerini ve kadına yönelik şiddeti artıran bir cezasızlık zemini yaratmıştır. Kolluk ve yargı mercilerinin kadın beyanını esas almayan tutumu, devletin kadınları koruma yükümlülüğünü yerine getiremediğini göstermektedir. Kadınların yaşam hakkını tehdit eden bu yapısal sorunların tüm yönleriyle araştırılması ve gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Van'daki kadın cinayetleri ve şüpheli ölümlerin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırmasının açılmasını saygılarımla arz ederim.
GEREKÇE
Van, kadınların yaşam hakkının en ağır biçimde ihlal edildiği illerden biridir. Kadın haklarını korumaya yönelik anayasal güvenceler ve yürürlükteki mevzuat kâğıt üzerinde varlığını sürdürse de uygulamada etkili bir koruma ve önleme mekanizması işletilmemektedir. Kolluk kuvvetlerinin ihmali, yargı süreçlerindeki cezasızlık pratiği, koruma kararlarının etkin uygulanmaması ve sosyal destek sistemlerinin yetersizliği; kadın cinayetlerinin ve şüpheli kadın ölümlerinin neden önlenemediğini açıkça ortaya koymaktadır. Özellikle Kürt kadınların çoklu ayrımcılığa maruz kaldığı Van'da, şiddet münferit değil yapısal bir sorun halini almıştır. Kadın katliamlarının önlenememesinin temel nedeni, mevcut hukuki araçların kararlı, şeffaf ve kadın odaklı bir biçimde hayata geçirilmemesidir. Bu nedenle, kadınların yaşam hakkını önceleyen, cezasızlığı ortadan kaldıran ve koruma mekanizmalarını fiilen işler kılan somut önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis'in daha etkili olması gerekmektedir. Ama bu etkinliğin açılacak bir komisyonda başkanı erkek seçerek olmayacağını hepimiz gördük ve biliyoruz. Atılacak adımların somut ve gerçekçi olması elzem bir durumdur. Çünkü atılmayan her adım, alınmayan her önlem bir kadının hayattan kopmasına, şiddete maruz kalmasına sebebiyet vermektedir.
Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun (KCDP) verilerine göre 2025 yılında 294 kadın erkekler tarafından katledilmiş, 297 kadın şüpheli şekilde yaşamını yitirmiştir. Şüpheli Kadın ölümlerinin kadın cinayetlerini geçmesi tesadüfi değildir. 2026'nın ilk aylarında ise bu vahşet hız kesmeden devam etmiş ve bir günde 6 kadın katledilmiştir.
Van Star Kadın Derneği, Van Kadın Platformu ve İHD verilerine göre son yıllarda Van'da Kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümlerinin arttığı açıkça belirtilmiştir. 2024'te Rojin Kabaiş'in şüpheli ölümü, 2026'da ise koruma kararına rağmen Gönül Alkan'ın Kemalettin Alkan tarafından katledilmesi, koruma mekanizmalarının çöktüğünü açıkça göstermektedir. Rojin Kabaiş'in şüpheli ölümü, devlet yurtlarının (KYK) kadın öğrencileri korumadaki aczini, kolluğun ihmallerini, Adli Tıp Kurumu'nun (ATK) rapor gecikmelerini ve soruşturma süreçlerindeki şeffaflık eksikliğini somutlaştırmaktadır. Kabaiş'in şüpheli ölümünün üzerinden bir yıldan fazla süre geçmesine rağmen ATK'nin açıkladığı DNA'ların kime ait olduğu belirlenmemiş, dosya gizlilik kararıyla örtbas edilmiş, aile ve kamuoyu bilgilendirilmemiştir. Ayrıca yurt dışına incelemeye gönderilen telefona dair bir açıklamanın olmaması var olan soruları çoğaltmakta ve ihmaller zincirine bir halka daha eklemektedir. Rojin Kabaiş'in şüpheli ölümü "intihar" veya "kaza" kılıfıyla şüpheli ölümlerin kapatılmasının en açık bir örneğidir.
Gönül Alkan cinayeti, uygulanan koruma kararlarının pratikteki yetersizliğini en acı şekilde göstermektedir. 33 yaşındaki dört çocuk annesi Gönül Alkan, Şubat 2026'da Van'da boşanma aşamasındaki eşi Kemalettin Alkan tarafından katledilmiştir. Fail, 21 ayrı suç kaydı bulunan, 11. Yargı Paketi ile cezaevinden tahliye edilmiş, uzaklaştırma kararını defalarca ihlal etmiş ve Gönül Alkan'ın 10 kez karakola/savcılığa başvurmasına rağmen etkin tedbir alınmamıştır. Gönül Alkan'ın annesi Saliha Bozkurt'un "Kızım 10 kez gitti, devlet korumadı" çığlığı, 6284 sayılı Kanun'un fiilen uygulanmadığını ve infaz düzenlemelerinin kadın katillerini cesaretlendirdiğini haykırmaktadır. Bu cinayet, önlenebilir bir katliamdır ve kurumsal ihmaller zincirinin doğrudan sonucudur.
Rojin Kabaiş, Gönül Alkan vakaları başta olmak üzere, yaşanan kadın katliamları ve şüpheli kadın ölümleri Van'da kolluk, savcılık, Aile ve Sosyal Hizmetler Il Müdürlüğü, KYK, üniversite yönetimleri ve Adli Tıp'ın sistematik ihmallerini; uzaklaştırma kararlarının kâğıt üstünde kalmasını, elektronik kelepçe gibi etkin önlemlerin uygulanmamasını; yargı paketlerinin failleri ödüllendirmesini ortaya sermektedir. Bölgesel yoksulluk, göç, yanlış politikalarla birleşip artan şiddet sarmalı Kürt kadınlarını çok açıdan hedef haline getirmektedir.
Van özelinde Türkiye'nin bu gerçeği, Anayasa'nın 10., 17., 41. ve 90. maddeleri ile uluslararası sözleşmelere açıkça aykırıdır. Devletin kadınları koruma yükümlülüğünü yerine getirmemesi, kadın cinayetlerini fiilen siyasi bir tercihe dönüştürmektedir. Kadınların yaşam hakkı suiistimal edilecek, öncelemeyen bir mesele olamaz; bu eşitlik ve adaletin temelidir. Bu nedenle kadın cinayetleri, şüpheli kadın ölümleri ve kadına yönelik şiddetin tüm yönleriyle araştırılması; faillerin ve sorumluların ortaya çıkarılması için bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması zorunludur.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.