6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından devam eden sorunların tespit edilerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

• © Depremden önce | milyon engelli deprem yaşanan illerde yaşamaktaydı. Depremle birlikte engelli sayışının çok daha fazla arttığı tahmin edilmektedir. Bu şehirlerdeki deprem önce$i engellilerin erişilebilirlik sorununu depremle birlikte artmış durumdadır.

" 6 Şubat depremlerinin ardından sorulan en önemli sorulardan birisi kayıp kişi sayısıdır. Deprem bölgesinde birçoğu çocuk olmak üzere, halen akıbeti belirsiz çok sayıda kişi mevcuttur. Kayıp yakınlarının bekleyişi sürerken, kişisel çabalarla yakınlarını ya da mezarlarını bulmaya çalışmaktalar.

: > Enkaz kaldırma çalışmalarında zararlı organizmalar ve asbest tozunun salınımı endişe yenisi boyutlardadır. Kentte yeniden yaşamlarını kurmaya çalışan yurttaşlar için asbest şalınımı hava kirliliği, kalp ve solunum sistemi hastalıkları başta olmak üzere çok sayıda şağlık sorununa yol açmaktadır. Yıkımlar nedeniyle temiz havaya erişim imkânsız bir hal almıştır.

" Depremin ardından büyük bir ekolojik yıkım da beraberinde gelmiştir. Hatay'daki Dikmece örneğinde gördüğümüz üzere, tarım arazilerine sığınan depremzedelerin elinden acil kamulaştırma ile arazileri, zeytinlikleri alınmak istenmektedir. Bölgede hazine arazileri olmasına rağmen ısrarla Dikmece köyünde yaşayan Alevi halka ait zeytinliklerin kamulaştırmaya çalışmanın altında demografik hesapların olduğuna dair ciddi şüpheler mevçguttur.

• Deprem bölgesinde hala çok yönlü sorunlar devam etmektedir. Bununla birlikte bölgede yaşayan halk kaderine terk edilmiş ve unutulmuştur. Özellikle seçimler sonrası belediyeler, kamu kurumları ve gönüllü kuruluşların dayanışma ve destekleri çok sınırlı düzeylere gerilemiştir. Her daim deprem gerçeğiyle yüz yüze olan ülkemizde sıradaki deprem kentlerimizde gerçekleşmesi muhtemel görünen afetler öncesinde daha fazla tedbir alınabilmesi için .6 Şubat depremleri ve yarattığı mağduriyetler asla gündemden düşürülmemelidir.

Nitekim 6 Şubat 2023 Maraş merkezli deprem ve akabinde açığa çıkan durum göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye'nin deprem kuşağında bulunan bir coğrafya olmasına rağmen, deprem öncesi ve sonrasına dair eksikliklerinin hala giderilmediği görülmektedir. Acil durum yönetimi planlamalarının işlemeyişi, hızlı ve etkili kurtarma koordinasyonun olmayışı, gerekli ekiplerin bulunmayışı ve uygun ekipmanların sağlanmayışı, 17 Ağustos'tan bu yana herhangi bir ders çıkarılmadığının birincil göstergeleridir. Akabinde deprem bölgelerinde açığa çıkan kriz yönetimi, depremzedelerin su, gıda ve barınma gibi en temel ihtiyaçlara erişiminde yaşanan sorunlar, mevcut hava şartlarına dönük zorlukların birleşmesiyle halkın mağduriyetini çeşitlendirmiştir. Gerek deprem öncesi uyarı sistemlerinin işletilmemesi gerekse de deprem sonrasında iletişim kanallarının kesilmesi, ilgili kurum ve kuruluşların halkı .bilgilendirmemesi, böylesi vahim bir durumda etkili olabilecekken olumsuzlukların katlanmasına sebebiyet vermiş, iletişime dair alt yapı yetersizliklerinin hala devam ettiğini göstermiştir.

.- Türkiye bir deprem ülkesi olarak, topraklarının %92'si deprem riski taşımaktadır. Mevçut nüfusumuzun "%95'i bu bölgelerde yaşamakta ve büyük sanayi kuruluşlarının %98'i ise bu bölgelerde bulunmaktadır. İstanbul deprem riski açısından en kırılgan büyük şehirlerimizin başında gelmektedir. Bilim insanları, 17 Ağustos 1999 Marmara depreminden sonra 30 yıl içinde bu bölgede büyük bir depremin yaşanacağını belirtmesine karşın 24 yılda depreme karşı hiçbir tedbir alınmamıştır.

Bu anlamda 6 Şubat Maraş Pazarcık ve Elbistan merkezli depremlerden kaynaklı halen devam eden sorunlara kalıcı çözümler bulunması, depremzedelerin aylardır devam eden mağduriyetlerin giderilmesi ve geçmiş depremlerden ders çıkarılarak, olası depremlere karşı gerekli tüm çalışmaların alt yapısının oluşturulması için Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.