İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/4069 GÜNDEMDE

Kişisel verilerin korunması ve veri sızıntılarının engellenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Sevda Erdan Kılıç İzmir · CHP ve 19 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Basına yansıyan haber ve bilgilerde; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın, parti yönetim toplantısında yaptığı değerlendirmelerde, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarına ait kişisel ve biyometrik verilerin yabancı ülkelerin elinde bulunduğunu ima eden, hatta normalleştiren ifadeler kullandığı görülmüştür. Söz konusu açıklamalar, içerdiği anlam ve yarattığı etki itibarıyla siyasi bir değerlendirme olmanın ötesinde, devletin temel yükümlülükleri açısından itiraf niteliği taşımaktadır.

Anayasa'nın 20'nci maddesi uyarınca;

• herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir,

Metnin tamamını göster (14 paragraf daha)Metni kısalt

• kişisel veriler ancak kanunda öngörülen hallerde ve kişinin açık rızasıyla işlenebilir,

• devlet, bu hakkın etkin biçimde korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Buna rağmen, bir bakan tarafından; yurttaşlara ait verilerin zaten yabancı ülkelerin elinde olduğu yönünde bir yaklaşım sergilenmesi, veri güvenliği alanındaki ihmallerin kabullenildiğini, hatta meşrulaştırıldığını göstermektedir.

Bu durum şu soruları kaçınılmaz kılmaktadır:

• Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarına ait hangi kişisel ve biyometrik veriler yurt dışına aktarılmıştır?

• Bu veriler hangi kurumlar, şirketler veya platformlar aracılığıyla paylaşılmıştır?

• Aktarımlar hangi hukuki dayanaklara dayanmakta; KVKK ve Anayasa hükümleri gözetilmiş midir?

• Çocuklara ait veriler bakımından "üstün yarar" ilkesi ihlal edilmiş midir?

• Yabancı ülkelere aktarılan veriler üzerinde Türkiye'nin herhangi bir denetimi bulunmakta mıdır?

• Olası veri sızıntıları, ticari kullanım ve istihbari riskler karşısında hangi önlemler alınmıştır?

Özellikle biyometrik veriler, nitelikleri gereği geri döndürülemez, değiştirilemez ve yaşam boyu kişiyi tanımlayan verilerdir. Bu verilerin yabancı ülkelerin denetiminde olması; yalnızca bireysel hak ve özgürlükler açısından değil, ulusal güvenlik ve dijital egemenlik bakımından da ağır sonuçlar doğurabilecek niteliktedir. Devletin görevi; veri güvenliğindeki zafiyetleri kabullenmek ya da sıradanlaştırmak değil, bu zafiyetlerin nedenlerini ortaya çıkarmak, sorumluları tespit etmek ve yurttaşların haklarını güvence altına almaktır. Bakan düzeyinde yapılan bu açıklamalar;

• kişisel verilerin korunmasına ilişkin kamu politikalarının etkinliğini,

• ilgili kurumların denetim ve yaptırım kapasitesini,

• Türkiye'nin dijital egemenlik anlayışını ciddi biçimde tartışmalı hale getirmiştir. Bu nedenle; konunun bireysel bir beyan olarak geçiştirilmesi mümkün değildir. Aksine, yasama organının denetim yetkisini kullanarak, yurttaşların -özellikle çocukların- dijital verilerinin nasıl, kimler tarafından ve hangi ülkelerle paylaşıldığının açıklığa kavuşturmaşabir zorunluluktur. Bu araştırma; yalnızca geçmişte yaşanan ihlallerin tespiti için feske bunda fin politikanın oluşturulması açısından da hayati önemdedir. Bu gerekçelerle, Anayasa'nın açık hükümleri doğrultusunda bir Meclis Araştırması açılması zorunlu hale gelmiştir. Bu bağlamda; kişisel verilerin korunması, veri güvenliği, dijital egemenlik ve devletin anayasal yükümlülüklerinin ihlal edilip edilmediğinin tüm yönleriyle araştırılması, mevcut risklerin tespit edilmesi ve alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. Tintdar

HA PARTİSİ

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

20 İMZA
CHP 20

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

AYNI KONUDA

Aynı konuda verilen diğer önergeler

TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.