İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/4119 GÜNDEMDE

Madencilik sektöründe yaşanan sorunlar ile işçi ölümlerinin ve güvencesiz çalışma koşullarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Turhan Çömez Balıkesir · İYİ Parti ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Türkiye'deki madencilik sektöründeki genel sorunlar ile Doruk Madencilik A.Ş. (Yıldızlar SSS Holding bünyesinde) işçilerinin ödenmeyen ücret, ikramiye, tazminat ve diğer alacakları ile ilgili hak gaplarının, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tespit edilen idari para cezalarının, TMSF devri sonrası yaşanan sorunların, madencilik sektöründeki iş cinayetleri ve güvencesiz çalışma koşullarının tüm boyutlarıyla incelenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.

GEREKÇE

Türkiye'de madencilik sektörü, yüksek riskli çalışma koşulları, taşeronlaşma, yetersiz denetim ve sendikal örgütlenme engelleri nedeniyle kronik sorunlar yaşamaktadır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre 2013-2025 yılları arasında maden işkolunda en az 1.267 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir. Bu ölümlerin %68,2'si sendikasız işçilerde görülmüş; en sık nedenler göçük/ezilme (507), zehirlenme/boğulma (363) ve patlama/yanma (97) olarak kayıtlara geçmiştir. Linyit ve taş kömürü ocaklarında 682 işçi, mermer ocaklarında 178 işçi hayatını kaybetmiştir. Bu tablo, sektördeki denetim eksikliği ve iş güvenliği önlemlerinin yetersizliğini açıkça ortaya koymaktadır.

Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt

Doruk Madencilik A.Ş. örneği, sektördeki sistematik sorunların somut bir yansımasıdır. Şirket, 2016'da TMSF'ye geçen ve 2022-2023 yıllarında Yıldızlar SSS Holding'e devredilen Eskişehir Mihalıççık'taki linyit madeni ve enerji santralini işletmektedir. Holding sahiplerinin iktidar partisinden siyaset yaptıkları bilinmektedir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın resmi denetimleri şu sonuçları vermiştir: 2023 yılında: Toplu İş Sözleşmesi'nden (TIS) kaynaklı bireysel alacakların ödenmemesi nedeniyle 3.284.946 TL idari para cezası kesilmiştir. 2025 yılında: Ücretlerin düzenli ödenmemesi ve TİS alacaklarının ödenmemesi nedeniyle 20.292.142 TL idari para cezası kesilmiştir. 2026 yılı incelemelerinde: İşçilere ait ücret alacaklarının bir kısmının halen ödenmediği tespit edilmiş, toplam cezalar 23,5 milyon TL'yi aşmıştır. Bu ihlaller nedeniyle Bağımsız Maden-İş Sendikası üyesi işçiler, 13 Nisan 2026'da Eskişehir'den Ankara'ya yürüyüş başlatmış, Enerji Bakanlığı önünde oturma eylemi ve açlık grevi ilan etmiştir. Direniş 26 Nisan 2026 itibarıyla 14 gündür devam etmekte, açlık grevi ise 5+ gündür sürmektedir. İşçiler aylarca (bazılarında yıllarca) birikmiş maaşlarını, kıdem/ihbar tazminatlarını, rızası dışında uygulanan ücretsiz izinlerin kaldırılmasını, sendikal hak gaspları

nedeniyle işten çıkarılanların işe iadesini, güvenli çalışma ortamı ve madenin kamulaştırılmasını talep etmektedir.

Bakanlık, 24 Nisan 2026'da şirketin 36 milyon TL'lik kısmi ödeme yaptığını ve kalan alacakların önümüzdeki hafta ödeneceğini kamuoyuna duyurmuştur. Ancak Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır, Ödenen miktar toplam alacağımızın 50'de 1'i bile değil... Kıdem tazminatlarımız, tüm özlük haklarımız ödenene kadar direnişe devam edeceğiz. Hepsini almadan Ankara'dan ayrılmayacağız" açıklamasıyla taleplerin karşılanmadığını vurgulamıştır. İşçiler, polis müdahaleleri, gözaltılar ve abluka altında hak arama mücadelesi vermektedir. Holding'in açıklamasında "artan maliyetler ve piyasa koşulları" gerekçe gösterilse de Bakanlık tespitleri ve işçilerin yıllara yayılan mağduriyeti, sorunun yapısal olduğunu göstermektedir. Bu durum, madencilik sektöründe TMSF devirleri sonrası yaşanan hak kayıplarını, holdinglerin ruhsat yoğunlaşmasını, denetim mekanizmalarının etkinliğini ve sendikal hakların korunmasını sorgulatmaktadır.

Doruk Madencilik A.Ş. ve Yıldızlar SSS Holding bünyesindeki işçilerin ödenmeyen alacakları, TIS ihlalleri ve idari para cezalarının nedenleri ile sorumluların tespiti, TMSF devri ve holdinge geçiş sürecinde yaşanan tazminat gaspları, ücretsiz izin uygulamaları ve sendikal hak ihlallerinin hukuki boyutu, madencilik sektöründeki genel iş cinayetleri (1.267 ölüm), iş güvenliği önlemleri, taşeronlaşma ve denetim eksikliklerinin araştırılması ile önleyici tedbirlerin belirlenmesi, holdingin Türkiye genelindeki maden ruhsatları, diğer işletmelerdeki benzer ihlaller ve sektörel tekelleşme riskleri, Bağımsız Maden-İş üyesi işçilerin Ankara'daki direnişi sırasında yaşanan gözaltı, müdahale ve baskıların idari ve hukuki boyutları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın denetim ve yaptırım mekanizmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi, maden işçilerinin genel çalışma koşulları, meslek hastalıkları, sendikalaşma engelleri ve kamulaştırma gibi yapısal çözüm önerilerini geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

1 İMZA
İYİ Parti 1

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.