Rabia Naz Vatan'ın ölümü sonrasındaki soruşturmaya yönelik iddiaların tüm yönleriyle araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Basına ve kamuoyuna yansıyan bilgilerde; Rabia Naz Vatan'ın olay günü yaralı bulunduğu yer, vücudundaki yaralanmaların niteliği, olayın yüksekten düşme ile açıklanıp açıklanamayacağı, olay yerinde ve çevresindeki kamera kayıtlarının kapsamı, delillerin toplanması ve muhafazası, olay günü bölgede bulunduğu iddia edilen araçlar, çocuğun kıyafetlerinde tespit edildiği ileri sürülen izler ile saç tokası ve çorap gibi materyallerin akıbeti hakkında ciddi soru işaretleri bulunduğu görülmektedir. Bu başlıkların her biri, yalnızca teknik adli inceleme konusu değil, aynı zamanda devletin yaşam hakkını koruma ve şüpheli ölümleri etkili biçimde soruşturma yükümlülüğünün denetlenmesi bakımından önem taşımaktadır.

Kamuoyunda en fazla tartışılan hususlardan biri, Rabia Naz Vatan'ın bir aracın çarpması sonucunda yaralanmış olabileceği ve daha sonra bulunduğu yere taşınmış olabileceği iddiasıdır. İlk haberlerde ve aile açıklamalarında trafik kazası ihtimalinin gündeme gelmesi, sonrasında bu ihtimalin hangi delillerle dışlandığının kamuoyuna tatmin edici biçimde açıklanamaması, dosyaya ilişkin şüpheleri büyütmüştür. Yine aile tarafından dile getirilen; ambulans ve çevre kamera kayıtları, olay günü bölgede görüldüğü iddia edilen araçlar, çocuğun kıyafetlerindeki izler, metruk yapı iddiaları ve delil niteliği taşıyabilecek bazı eşyaların akıbetine dair beyanlar, Meclis araştırmasının konusu yapılması gereken somut başlıklar arasındadır.

Bu dosyada tartışma yalnızca ölümün sebebiyle sınırlı değildir. Asıl mesele; olayın ilk saatlerinden itibaren delillerin eksiksiz toplanıp toplanmadığı, adli ve idari makamların tüm ihtimalleri aynı ciddiyetle araştırıp araştırmadığı, aileye bilgi verme ve sürece katılım bakımından gerekli özenin gösterilip gösterilmediği, kamu görevlileri hakkında herhangi bir ihmal veya kusur iddiasının etkin biçimde ele alınıp alınmadığıdır. Şüpheli bir çocuk ölümü dosyasında en küçük boşluk, yalnızca bir soruşturma eksikliği değil, kamu vicdanında onarılması güç bir adalet yarasıdır.

Dosyayı daha da ağırlaştıran ikinci başlık, olay tarihinde Eynesil Kaymakamı olarak görev yapan Yılmaz Kurt'un daha sonra şüpheli biçimde hayatını kaybetmesidir. Basına yansıyan ve Aydın Valiliği açıklamasına dayanan bilgilere göre, Yılmaz Kurt, Aydın ili Kuyucak İlçe Kaymakamı olarak görev yaptığı dönemde 02 Nisan 2021 günü saat 21.45 sıralarında Didim ilçesi Akbük Mahallesi sahilinde ölü olarak bulunmuştur. Haberlerde, Kurt'un aracında, ateşli silah yaralanmasıyla ve başından vurulmuş halde bulunduğu; olayın ardından soruşturma başlatıldığı belirtilmiştir.

Yılmaz Kurt'un Rabia Naz Vatan'ın ölüm tarihinde Eynesil Kaymakamı olması, ölümünün kamuoyuna intihar olarak yansımasına rağmen aile ve kamuoyu nezdinde şüpheli görülmesi, iki dosya arasında herhangi bir doğrudan bağlantı bulunduğu anlamına peşinen gelmemektedir. Ancak bu durum, Meclis araştırmasının tam da görev alanına giren ciddi bir kamu denetimi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Çünkü devlet, bir çocuğun şüpheli ölümüyle ilgili dosyanın idari sürecinde görev yapmış bir mülki idare amirinin daha sonra şüpheli biçimde ölmesi karşısında, yalnızca ayrı ayrı soruşturma yürütmekle yetinemez; bu iki sürecin kesişim noktalarını, olası bilgi akışını, baskı veya yönlendirme iddialarını ve kamuoyunda oluşan kuşkuları aydınlatmakla yükümlüdür.

Basına yansıyan son açıklamalarda Rabia Naz Vatan'ın babası Şaban Vatan'ın, dönemin kaymakamı Yılmaz Kurt'un dosyanın aydınlatılması yönünde irade gösterdiği ve ölümünün de bu bağlamda şüpheli olduğu yönünde iddialar dile getirdiği görülmektedir. Bu iddialar kesin hüküm gibi kabul edilmemeli; ancak görmezden de gelinmemelidir. Meclis araştırmasının amacı, kimseyi peşinen suçlu ilan etmek değil; iddiaları, çelişkileri ve kamuoyuna yansıyan bilgileri anayasal denetim yetkisi çerçevesinde karşılaştırmalı, bütüncül ve tarafsız biçimde incelemektir.

Anayasa'nın 17. maddesi, yaşam hakkını güvence altına almakta; devletin hem kişilerin yaşamını koruma hem de şüpheli ölümler meydana geldiğinde etkili soruşturma yürütme yükümlülüğünü ortaya koymaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı da şüpheli ölümlerde soruşturmanın bağımsız, etkili, süratli, kamu denetimine açık ve mağdur yakınlarının meşru menfaatlerini koruyacak şekilde yürütülmesini zorunlu görmektedir. Bu standartlar, yalnızca savcılık dosyalarının varlığıyla değil, soruşturmanın gerçek anlamda tüm ihtimalleri araştırıp araştırmadığıyla ölçülür.

Bu kapsamda Meclis araştırmasıyla; Rabia Naz Vatan'ın ölümünün meydana geliş biçiminin tüm deliller ışığında yeniden değerlendirilmesi, trafik kazası iddialarının hangi gerekçelerle elendiğinin tespiti, olay yeri incelemesi ve delil zincirindeki olası eksikliklerin belirlenmesi, kamera kayıtları ve dijital verilerin akıbetinin araştırılması, aile tarafından ileri sürülen iddiaların kamu kurumlarınca nasıl ele alındığının incelenmesi, olay tarihinde görev yapan kamu görevlilerinin sorumluluk alanlarının ortaya konulması, Kaymakam Yılmaz Kurt'un ölümüyle ilgili adli ve idari sürecin bütün yönleriyle değerlendirilmesi ve iki olay arasında herhangi bir bağlantı, bilgi ilişkisi, baskı, yönlendirme veya ihmal zinciri bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması amaçlanmalıdır.

Rabia Naz Vatan dosyası, çocukların yaşam hakkı, cezasızlık algısı, delillerin korunması, kamu görevlilerinin tarafsızlığı ve ailelerin adalete erişimi bakımından sembol hale gelmiştir. Kaymakam Yılmaz Kurt'un ölümü ise bu dosyaya ilişkin kamuoyundaki şüpheleri daha da derinleştirmiştir. Bu nedenle TBMM'nin görevi, adli mercilerin yerine geçmek değil; devlet kurumlarının işleyişini, idari süreçleri, soruşturma standartlarını ve kamu gücünün etkin denetimini inceleyerek karanlıkta kalan alanları aydınlatmaktır.

Bu nedenlerle; Rabia Naz Vatan'ın ölümü ile olay tarihinde Eynesil Kaymakamı olan Yılmaz Kurt'un daha sonra Aydın/Didim Akbük'te gerçekleşen ölümü arasındaki olası bağlantı dahil olmak üzere tüm sürecin araştırılması, varsa ihmal, kusur, görevi kötüye kullanma, delil karartma veya idari zaaf iddialarının ortaya çıkarılması ve kamu vicdanının tatmin edilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunludur.

İSİM SOYİSİM BÖLGE İMZA Ahmet Eşref FAKIBABA ANKARA Alte can le)