Çarşamba S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yaşandığı iddia edilen hak ihlallerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

30 Nisan 2026 tarihinde gerçekleştirdiğimiz ziyaret sırasında mahpuslarla yaptığımız görüşmeler ve yerinde gözlemler sonucunda; ortak yaşam alanlarının kapatıldığı, mahpusların birbirinden koparıldığı, sosyal ve kültürel faaliyetlerin tamamen kaldırıldığı, iletişim haklarının sistematik biçimde sınırlandırıldığı ve ağırlaştırılmış tecrit koşullarının devreye konulduğu anlaşılmıştır. Mahpusların aktarımlarına göre haftalık sohbet hakkı fiilen kullandırılmamakta, spor ve kurs faaliyetleri engellenmekte ve mahpuslar sürekli oda değişikliklerine zorlanmaktadır. Oda değişiklikleri sırasında mahpuslara çok kısa süreler tanındığı, baskınlar sırasında kişisel eşyaların dağıtıldığı ve işkence ile darp uygulamalarının yaşandığı ifade edilmektedir. Bazı mahpusların kollarının ters çevrilerek işkenceye maruz bırakıldığı, buna rağmen etkili soruşturma süreçlerinin işletilmediği de tarafımıza aktarılmıştır. Sağlık hakkına erişim konusunda da ağır sorunlar yaşandığı anlaşılmaktadır. Kelepçeli muayene dayatması, sağlık taleplerinin karşılanmaması, sevk süreçlerinde yaşanan gecikmeler ve işkence-darp sonrası sağlık kontrollerinin etkili biçimde yürütülmemesi, mahpusların yaşam hakkı ve sağlık hakkı açısından ciddi riskler doğurmaktadır. Bunun yanında iletişim hakkına yönelik ağır müdahaleler söz konusudur. Mahpusların birbirleriyle selamlaşmasının dahi engellendiği, mektuplaşmanın fiilen sınırlandırıldığı, telefon ve iletişim cezalarının yaygın biçimde uygulandığı ifade edilmektedir. Öte yandan ailelere yakın hapishanelere sevk taleplerinin karşılanmaması, farklı şehirlerden getirilen mahpusların ailelerinden uzak tutulması ve görüş imkanlarının zorlaştırılması da söz konusu hak ihlallerinden birisidir.

Tüm bu uygulamalar birlikte değerlendirildiğinde, Çarşamba S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda tecrit rejiminin sistematik biçimde uygulandığı, temel hak ve özgürlüklerin ciddi biçimde sınırlandırıldığı ve insan onuruyla bağdaşmayan bir infaz pratiğinin ortaya çıktığı görülmektedir.

Bu nedenle;

• Çarşamba S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda yaşanan hak ihlallerinin tüm boyutlarıyla araştırılması,

• İşkence, darp ve kötü muamele iddialarının incelenmesi,

• Tecrit uygulamalarının fiziksel ve psikolojik etkilerinin ortaya çıkarılması,

• Sağlık hakkı, iletişim hakkı ve sosyal haklara yönelik ihlallerin tespit edilmesi,

• Disiplin süreçlerinin hukuka uygunluğunun araştırılması,

• Hapishane koşullarının insan hakları standartlarına uygun hale getirilmesi için gerekli adımların belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması büyük önem taşımaktadır.