Hakkari'de ve ilçelerinde sınır ticaretinin güncel durumunun araştırılarak bölge ekonomisinin canlandırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Hakkâri ili ve ilçelerinde ekonomik hayatın can damarı olan sınır ticaretinin; bölgesel gerilimler, altyapı yetersizlikleri ve gümrük kısıtlamaları nedeniyle durma noktasına gelmesi sonucu yaşanan ekonomik çöküşün nedenlerinin belirlenmesi, esnafın iflas riskinin ortadan kaldırılması ve bölge ekonomisinin canlandırılması için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.
GEREKÇE
Türkiye'nin İran, Irak ve Bölgesel Kürt Yönetimine açılan en stratejik kapılarına ev sahipliği yapan Hakkâri, coğrafi konumu gereği ticaretle kalkınması gereken bir kentken, son dönemde uygulanan politikalar ve bölgesel istikrarsızlıklar nedeniyle ağır bir ekonomik krizle karşı karşıyadır.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Hakkâri Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği verilerine göre, Esendere Gümrük Kapısı'nda günlük 3 binlere varan giriş-çıkış sayıları, bölgesel gerilimler ve kısıtlamalar nedeniyle minimum seviyeye inmiştir. Özellikle günübirlik ticaretin durması, geçimini bu yolla sağlayan binlerce aileyi ekonomik olarak çaresiz bırakmış, yerel esnafı iflasın eşiğine getirmiştir. 2022 yılında açılan Derecik Sınır Kapısı, aradan geçen süreye rağmen modernizasyonunu tamamlayamamıştır. Kapının halen sadece yaya geçişlerine açık olması, araç trafiğine ve TIR taşımacılığına kapalı tutulması, Irak ile olan ticaret potansiyelini engellemektedir. Kapının 7/24 hizmet esasına geçmemesi ve sadece mesai saatleriyle sınırlı kalması ticari akışı imkânsız kılmaktadır.
Yüksekova Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) verileri, 2026 yılının ilk aylarında ihracat rakamlarında ciddi bir düşüş olduğunu, navlun ve lojistik maliyetlerin ise %50 oranında arttığını göstermektedir. Bu durum, Hakkâri ve ilçelerindeki düşük katma değerli üretim yapan işletmelerin rekabet gücünü tamamen kırmıştır.
Kentte işsizlik oranının Türkiye ortalamasının iki katına ulaşması, genç nüfusu zorunlu göç yollarına itmektedir. Bölgedeki sanayi yatırımlarının yetersizliği ve sınır kapılarının tam kapasite çalıştırılmaması, Hakkâri'yi üretimden koparmakta ve sosyal bir krize davetiye çıkarmaktadır.
Hakkâri'nin "bölgesel ticaret merkezi" haline getirilmesi için; Organize Sanayi Bölgesi'nin (OSB) tamamlanması, Derecik Sınır Kapısı'nın tam kapasite araç geçişine açılması, Gümrük mevzuatının bölge esnafını koruyacak şekilde sadeleştirilmesi, Havalimanının kargo taşımacılığına entegre edilmesi elzemdir. Bu gerekçelerle, bölge halkının ekonomik taleplerinin yerinde incelenmesi ve çözüm yollarının geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması büyük önem arz etmektedir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.