İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/3814 GÜNDEMDE

AB'nin Hindistan ve MERCOSUR ile imzaladığı serbest ticaret anlaşmasının Türkiye ekonomisine etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken stratejik, diplomatik ve ekonomik önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Şeref Arpacı Denizli · CHP ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Avrupa Birliği'nin Hindistan ve Mercosur ülkeleriyle imzaladığı ve müzakere sürecini tamamladığı serbest ticaret anlaşmalarının, Türkiye ekonomisi, sanayi üretimi, dış ticaret dengesi, Gümrük Birliği yükümlülükleri ve emek piyasaları üzerindeki olası etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılması; Türkiye'nin bu süreçlerin dışında bırakılmasının doğurduğu yapısal risklerin ortaya konulması ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.10.02.2026

GEREKÇE

Türkiye imalat sanayii son dönemde eş zamanlı olarak zayıf iç ve dış talep, yüksek üretim maliyetleri ve azalan uluslararası rekabet gücü baskısı altındadır. Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin uzun süredir 50 eşik değerinin altında seyretmesi; imalat sanayiinde daralmaya işaret eden üretim, yeni sipariş ve istihdam göstergelerinin kalıcı hâle geldiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, sanayide konjonktürel bir yavaşlamadan ziyade yapısal bir bozulmaya işaret etmektedir.

Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt

Özellikle tekstil ve hazır giyim gibi emek yoğun sektörlerde; enerji, finansman, işçilik ve hammadde maliyetlerindeki artışlar, firmaların kârlılıklarını hızla aşındırmış; çok sayıda işletme üretimini durdurmak veya faaliyetlerini sonlandırmak zorunda kalmıştır. Son dönemde çok sayıda şirketin kapanması ya da kapasite düşürmesi, bu sektörlerde istihdam kaybını kalıcı hâle getiren bir sürecin başladığını göstermektedir.

Buna ek olarak, Türkiye'nin reel efektif döviz kuru, yüksek enflasyon ve maliyet baskıları nedeniyle rakip ülkelere kıyasla göreli olarak pahalı bir üretim merkezi hâline gelmesine yol açmıştır. Bu durum, Türkiye'nin başta AB pazarı olmak üzere küresel tedarik zincirlerindeki konumunu zayıflatmakta; siparişlerin daha düşük maliyetli ülkelere kaymasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, yalnızca yeni yatırımların yavaşlaması değil, mevcut firmaların da üretim ve tedarik faaliyetlerini Türkiye dışına taşıdığı bir süreç yaşanmaktadır. Tam da bu kırılgan konjonktürde, Avrupa Birliği'nin Hindistan ve Mercosur ülkeleriyle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları, Türkiye açısından ilave ve çok boyutlu riskler barındırmaktadır. Türkiye, Gümrük Birliği yükümlülükleri nedeniyle bu anlaşmaların sonuçlarına dolaylı olarak maruz kalırken, müzakere süreçlerinde yer almamakta ve kendi sanayisini koruyacak düzenlemeleri masaya koyamamaktadır. Bu durum, rekabet gücü zaten zayıflamış olan imalat sanayiini daha da kırılgan hâle getirmektedir.

AB'nin söz konusu anlaşmalar kapsamında üçüncü ülkelere tanıdığı ticari avantajlar; Türkiye'nin AB pazarındaki konumunu aşındırmakta, özellikle sanayi ve tarım ürünlerinde asimetrik rekabet koşulları yaratmaktadır. Bu süreçte herhangi bir etki analizi yapılmadan, sektör bazlı riskler belirlenmeden ve telafi edici politika araçları geliştirilmeden ilerlenmesi; sanayideki daralmanın, istihdam kayıplarının ve firma kapanmalarının hızlanmasına yol açabilecek niteliktedir.

Bu nedenlerle; mevcut makroekonomik kırılganlıklar, imalat sanayiindeki daralma eğilimi ve rekabet gücündeki aşınma dikkate alındığında, AB'nin Hindistan ve Mercosur ile imzaladığı ticaret anlaşmalarının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin nicel ve sektörel temelde analiz edilmesi; Gümrük Birliği'nin yarattığı yapısal sorunların somut verilerle ortaya konulması ve Türkiye'nin sanayi politikaları açısından alması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunlu hale gelmiştir.

1923 PARTİSİ

1693 Sayili mee. Arap

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
CHP 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.