Fethiye Körfezinde yaşanan kirlilik sorununun araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Fethiye Körfezi, Türkiye'nin önemli turizm merkezlerinden biri olan Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde yer almakta olup, biyoçeşitlilik açısından zengin, ekonomik değeri yüksek bir yarı kapalı körfezdir. Ancak uzun yıllardır devam eden kirlilik sorunu, bölgenin doğal yapısını ve turizm potansiyelini tehdit etmektedir. Bu durumun bilimsel yöntemlerle kapsamlı olarak araştırılması ve kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ile TBMM İçtüzüğünün ilgili hükümleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
GEREKÇE
Fethiye Körfezi, turizm, balıkçılık, yatçılık ve ekosistem hizmetleri bakımından büyük öneme sahiptir. Ancak son yıllarda özellikle yaz aylarında yoğunlaşan, kış aylarında da devam eden kirlilik vakaları bölgede ciddi endişe yaratmaktadır. Yüzeyde oluşan yağlı tabakalar, renk değişimleri, sintine atıkları ve dip çamuru birikimi gibi sorunlar sıkça basın ve kamuoyuna yansımakta; hem yerel halk, hem de turistler tarafından şikayet edilmektedir.
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
Kirliliğin başlıca kaynakları şunlar olduğu ifade edilmektedir:
Kara kökenli kirlilik: Murt (Mersinli) Deresi başta olmak üzere derelerden gelen tarımsal drenaj suları (gübre, pestisit, azot ve fosfor yüklü), yetersiz arıtılmış evsel atık sular. Yaz aylarında ilçenin nüfusu 1 milyona yaklaşırken Çalış Atıksu Arıtma Tesisi'nin kapasitesinin yetersiz kaldığı ve yetersiz arıtılmış suyun körfeze ulaştığı belirtilmektedir.
Deniz kökenli kirlilik: Yoğun tekne ve yat trafiği nedeniyle sintine atıkları, foseptik boşaltımları ve marina kaynaklı atıklar. Özellikle Göcek ve iç körfezde kalabalık tekneler sorunu öne çıkmaktadır.
Sediment ve dip çamuru birikimi: Körfezin hidrodinamik yapısı nedeniyle kendi kendini temizleme kapasitesi sınırlıdır. 1956-2007 döneminde yaklaşık 1 milyon m3 katı madde birikimi raporlanmıştır. Bu birikim, su kalitesini düşürmekte ve ekosistemi olumsuz etkilemektedir.
Bilimsel çalışmalar da bu tabloyu doğrulamaktadır. Gazi Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından hazırlanan 2019 tarihi raporda, kirliliğin en önemli nedenlerinden birinin Murt Deresi'nden gelen tarımsal drenaj olduğunu vurgulanmıştır. Raporda; ayrıca diğer kanallar, arıtma dışı yerleşimler ve tekne kaynaklı kirlilik de sıralanmıştır.
Son dönemde (2023-2025) uydu görüntüleri ve saha gözlemleriyle kirliliğin devam ettiği, hatta arttığı görülmektedir. Çeşitli sivil toplum kuruluşları, turizm baskısı ve iklim değişikliğinin (sıcaklık artışı) ek baskı yarattığını belirtmektedirler.
Bu kirlilik, yalnızca çevresel bir sorun değildir. Bölgenin turizm ekonomisine, balıkçılığa, deniz canlılarına ve insan sağlığına (fekal koliform, ağır metaller, mikroplastik riski) doğrudan zarar vermektedir. Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi statüsüne rağmen, kalıcı çözümlerin yetersiz kalması, sorunun ulusal düzeyde ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Mevcut çalışmalar (Çevre Bakanlığı fizibilite projeleri, üniversite raporları) kısmi kaldığı için bütüncül ve güncel bir envanter eksikliği vardır. Bu nedenle, konunun TBMM tarafından araştırılarak; kirlilik kaynaklarının kesin tespiti, ekolojik ve ekonomik zararların boyutunun ortaya konması, mevcut altyapı (arıtma tesisleri, dip tarama, denetim mekanizmaları) yetersizliklerinin belirlenmesi ve somut politika önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ile TBMM İçtüzüğünün ilgili hükümleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.